Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Antlaşmalar

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi çerçevesinde, çok taraflı bir antlaşmaya taraf olmak isteyen bir devletin (Devlet A) ileri sürdüğü çekinceye (reservation) karşı, başka bir sözleşmeci devletin (Devlet B) bu çekinceye itiraz etmesi ancak antlaşmanın kendisi ile Devlet A arasında yürürlüğe girmesine açıkça karşı çıkmaması durumunda, iki devlet arasındaki hukuki ilişki bakımından aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

  1. A
    Antlaşma, Devlet A ile Devlet B arasında hiçbir şekilde yürürlüğe girmez.
  2. Çekincenin ilgili olduğu hükümler, çekincenin kapsamı ölçüsünde bu iki devlet arasında uygulanmaz.Cevap
  3. C
    İtiraz edilen hükümler, antlaşmanın orijinal metnindeki haliyle her iki devleti de bağlamaya devam eder.
  4. D
    Çekince koyan devletin (Devlet A) antlaşmaya taraf olma sıfatı, itiraz nedeniyle başlangıçtan itibaren hükümsüz kalır.
  5. E
    Çekince, emredici bir kurala (jus cogens) aykırı kabul edilerek antlaşmanın tamamı tüm taraflar için batıl hale gelir.

Cevap

Çekincenin ilgili olduğu hükümlerin çekincenin kapsamı ölçüsünde iki devlet arasında uygulanmaması
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 21. maddesinin 3. fıkrasına göre, bir sözleşmeci devlet bir çekinceye itiraz eder ancak antlaşmanın kendisi ile çekince koyan devlet arasında yürürlüğe girmesine karşı çıkmazsa, çekincenin ilgili olduğu hükümler, çekincenin kapsamı ölçüsünde bu iki devlet arasında uygulanmaz. Bu durum hukukta 'itirazın sınırlı etkisi' olarak bilinir ve çekinceye konu hükmün taraflar arasındaki ilişkiden düşürülmesi sonucunu doğurur.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın hukuki niteliğini belirle
Devlet A bir çekince koymuş, Devlet B itiraz etmiş ancak antlaşmanın yürürlüğe girmesine engel olmamıştır.
Çekince ve itirazın hukuki sonuçlarını belirlemek için Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'ndeki ilgili maddeyi tespit etmek gerekir.
2
Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi Madde 21/3 hükmünü uygula
İlgili madde uyarınca, itiraz edilen çekinceye konu hükümler iki devlet arasında uygulanmaz.
Bu kural, çekince koyan devletin o hükümle bağlı olmama iradesi ile itiraz eden devletin o hükmün çekinceli halini kabul etmeme iradesi arasındaki dengeyi sağlar.

Anahtar Kavram

Çekinceye İtirazın Sınırlı Etkisi

Daha Fazla Pratik

Çekincenin kabulü (acceptance) ile itirazı arasındaki farkları ve 'nesne ve amaç' kriterini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla