Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Antlaşmalar

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi hükümleri uyarınca, bir devletin bir antlaşma ile bağlanma rızasını sakatlayan bir unsur olarak "hata" (error) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Devlet, yalnızca antlaşmanın yapıldığı sırada var olduğunu varsaydığı ve rızasının esaslı bir temelini oluşturan bir olgu veya duruma ilişkin hatayı rızasını sakatlayan bir sebep olarak ileri sürebilir.Cevap
  2. B
    Antlaşma metnindeki yazım ve imla hataları, devletin antlaşma ile bağlanma rızasını kendiliğinden geçersiz kılan bir mutlak butlan sebebidir.
  3. C
    Bir devlet, söz konusu hatanın oluşmasına kendi tutumuyla katkıda bulunmuş olsa dahi, dürüstlük kuralı çerçevesinde bu hatayı bir geçersizlik nedeni olarak ileri sürebilir.
  4. D
    Uluslararası hukukta hata, antlaşmanın imzalanmasından sonra ortaya çıkan yeni bir jus cogens kuralı ile çatışma durumunu ifade eder.
  5. E
    Hata nedeniyle bir antlaşmanın geçersizliği ileri sürüldüğünde, bu durum antlaşmanın tüm tarafları için antlaşmayı kendiliğinden ve geriye etkili olarak sona erdirir.

Cevap

Devletin rızasını sakatlayan bir hata, ancak antlaşmanın yapıldığı sırada var olduğu varsayılan ve rızanın esaslı temelini oluşturan bir olguya ilişkin olduğunda ileri sürülebilir.
Doğru ifade, Viyana Sözleşmesi'nin 48. maddesinin birinci fıkrasını yansıtmaktadır. Bir devletin antlaşmaya taraf olma rızasının hata nedeniyle sakatlanabilmesi için, hatanın antlaşmanın yapıldığı anda var sanılan bir olguya (fact) veya duruma (situation) ilişkin olması ve bu olgunun devletin rızasını vermesindeki temel dayanaklardan birini oluşturması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki çerçevenin belirlenmesi
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (VAHS) Madde 48.
Uluslararası antlaşmaların sakatlığına ilişkin temel kurallar bu sözleşmede düzenlenmiştir.
2
Hatanın geçerlilik şartlarının analizi
Hatanın maddi bir olguya dayanması ve rızanın "esaslı temeli" (essential basis) olması gerekir.
Her türlü yanılma antlaşmayı sakatlamaz; hatanın sözleşmenin özüne ilişkin olması şarttır.
3
Kısıtlamaların kontrolü
Devletin hataya katkıda bulunmamış olması ve hatanın sadece metin yazımıyla ilgili olmaması şarttır.
VAHS 48/2 ve 48/3 fıkraları bu hakkın kötüye kullanılmasını ve teknik hataların geçersizlik sayılmasını engeller.

Anahtar Kavram

Antlaşmaların Sakatlığı (Hata Unsuru)
Bu soruyu puanla