Examkin

Soru

Zorluk: ZorBağışıklıktan Feragat ve Yargılanma Usulü

Okyanusya Cumhuriyeti'nin, Avrasya Federasyonu nezdindeki büyükelçiliğinde görevli diplomatik ajan Bay K, görev dışı özel bir hukuki işleminden dolayı Avrasya Federasyonu mahkemelerinde yargılanmak istenmektedir. Yargılamanın yapılabilmesi ve olası bir mahkeme kararının icra edilebilmesi için gereken "bağışıklıktan feragat" işlemine dair uluslararası hukuk kuralları bağlamında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Bağışıklıktan feragat yetkisi inhisari olarak gönderen devlete ait olup bu feragatin mutlaka açık (sarih) olması gerekir; ayrıca yargı bağışıklığından feragat edilmesi, kararın icrası bağışıklığından da feragat edildiği anlamına gelmez.Cevap
  2. B
    Uyuşmazlık diplomatik ajanın resmi görevleriyle ilgili olmadığı için, Bay K bizzat kendi inisiyatifiyle yargı bağışıklığından açık veya zımni olarak feragat edip yargılanmayı kabul edebilir.
  3. C
    Gönderen devletin bağışıklıktan feragat edebilmesi için, uyuşmazlığın tarafı olan Avrasya Federasyonu vatandaşının kendi ülkesindeki tüm iç hukuk yollarını öncelikle tüketmiş olması şarttır.
  4. D
    Kabul eden devlet olan Avrasya Federasyonu, gönderen devletin feragat etmemesi durumunda Bay K'yi 'istenmeyen kişi' (persona non grata) ilan ederek dokunulmazlığını tek taraflı kaldırabilir ve yerel mahkemelerde yargılamayı başlatabilir.
  5. E
    Bay K diplomatik ajan yerine konsolosluk memuru olsaydı dahi, resmi görevleri dışındaki bu eyleminden dolayı mutlak yargı bağışıklığına sahip olacağından yine gönderen devletin feragatine ihtiyaç duyulacaktı.

Cevap

Doğru seçenek, bağışıklıktan feragat yetkisinin sadece gönderen devlete ait olduğunu, feragatin açık olması gerektiğini ve yargı bağışıklığından feragatin icra bağışıklığını ortadan kaldırmadığını ifade eden seçenektir.
Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi'ne göre, yargı bağışıklığından feragat etme hakkı münhasıran gönderen devlete aittir. Bu feragat hiçbir zaman zımni olamaz, mutlaka açık (sarih) bir beyanla yapılmalıdır. Ayrıca sözleşme kuralı gereğince, hukuki veya idari bir davada yargı bağışıklığından feragat edilmesi, mahkemenin vereceği kararın icra edilebilmesi için de bağışıklıktan feragat edildiği şeklinde yorumlanamaz. İcra aşaması için gönderen devletin ikinci ve ayrı bir açık feragat beyanına ihtiyacı vardır. Doğru seçenek tüm bu koşulları eksiksiz yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Diplomatik bağışıklıktan feragat yetkisinin kime ait olduğunun tespiti.
Bağışıklık şahsa değil, devlete tanındığı için feragat yetkisi yalnızca 'gönderen devlete' aittir.
Uluslararası hukukta diplomatik ajanların kendi inisiyatifleriyle feragat etmesi hukuken geçersizdir.
2
Feragatin şekil şartının belirlenmesi.
Bağışıklıktan feragatin zımni (örtülü) olması kabul edilemez; daima açık (sarih) bir irade beyanı gerekir.
Devletin egemenlik haklarından vazgeçmesi anlamına geldiği için işlemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde açık olması zorunludur.
3
Yargı bağışıklığından feragatin, icra işlemlerine etkisinin değerlendirilmesi.
Yargılama için feragat edilmesi, mahkeme sonucunda verilecek kararın icra edilebilmesi (infaz) için de feragat edildiği anlamına gelmez.
İcra işlemleri için gönderen devletin ayrıca ve açıkça bir feragat işlemi daha yapması gerekir.

Anahtar Kavram

Diplomatik Bağışıklıktan Feragat, Gönderen Devletin Yetkisi ve İcra Bağışıklığı Ayrımı
Bu soruyu puanla

Konular

Bağışıklıktan Feragat ve Yargılanma Usulü