X Devleti vatandaşı olan bir gümrük müşaviri, ticari bir sözleşme görüşmesi için bulunduğu Y Devleti'nde resmi evrakta sahtecilik suçu işlemiş ve olayın ardından kendi ülkesine dönmüştür. Y Devleti'nin iade talebi, X Devleti tarafından 'kendi vatandaşını iade etmeme' kuralı uyarınca reddedilmiş; ancak X Devleti, söz konusu şahsı kendi mahkemelerinde yargılamaya başlamıştır. X Devleti'nin bu olayda yargı yetkisini dayandırdığı temel uluslararası hukuk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
- APasif şahsilik ilkesi
- BKoruma ilkesi
- Aktif şahsilik ilkesiCevap
- DEvrensellik ilkesi
- EMülkilik ilkesi
Cevap
Aktif şahsilik ilkesi
Aktif şahsilik ilkesi, bir devletin kendi uyruğunda bulunan kişilerin ülke dışında işledikleri suçlar üzerinde yargı yetkisi tesis etmesini sağlar. Senaryoda fail (gümrük müşaviri), X Devleti'nin vatandaşıdır ve suçu başka bir ülkede (Y Devleti) işlemiştir. X Devleti'nin iade talebini reddedip kendi mahkemelerinde yargılama yapması, failin kendi vatandaşı olması nedeniyle 'aktif şahsilik' (kişisel yetki) ilkesine dayanmaktadır. Bu durum genellikle 'ya iade et ya yargıla' (aut dedere aut judicare) ilkesinin bir tezahürüdür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kişisel Yetki (Aktif Şahsilik İlkesi)
Tahmini Süre:1m 30s