Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDevletlerin Tanınması

Uluslararası hukukta devletlerin tanınması kural olarak tek taraflı ve ihtiyari bir işlem olsa da, bazı durumlarda uluslararası örgütlere üyelik gibi süreçler "kolektif tanıma" tartışmalarını beraberinde getirmektedir. Bir devletin Birleşmiş Milletler (BM) üyeliğine kabul edilmesinin diğer üye devletler bakımından doğurduğu hukuki sonuçlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    BM üyeliğine kabul, üyeliğe karşı oy kullanan devletler dahil tüm üye devletler bakımından o devletin "de jure" (hukuki) olarak tanındığı anlamına gelir.
  2. BM üyeliğine kabul, örgüt tüzel kişiliği bakımından bir tanıma teşkil etse de, bu durum üye devletlerin ilgili devletle diplomatik ilişki kurma veya onu bireysel düzeyde tanıma yükümlülüğü olduğu anlamına gelmez.Cevap
  3. C
    Üyeliğe kabul işlemi sadece "açıklayıcı teori"yi benimseyen devletler için geçerli olup, "kurucu teori"yi savunan devletler bakımından ikili tanıma nota ile bildirilene kadar devletlik vasfı doğmaz.
  4. D
    BM Genel Kurulu'nun kararıyla gerçekleşen üyelik, tüm üye devletler bakımından "zımni tanıma" (implicit recognition) teşkil eder ve bu statü üye devletlerce geri alınamaz.
  5. E
    Üyeliğe kabul edilen bir devlet, kendisine karşı tanıma kararı almayan üye devletlerin mahkemelerinde yargı bağışıklığından hiçbir şekilde yararlanamaz.

Cevap

Bir devletin Birleşmiş Milletlere üye kabul edilmesi kolektif bir tanıma oluşturmakla birlikte, üye devletlerin o devleti ikili ilişkilerde bireysel olarak tanıma zorunluluğunu doğurmaz.
Uluslararası hukukta devletlerin tanınması bireysel ve ihtiyari bir işlemdir. Birleşmiş Milletler (BM) gibi evrensel nitelikli bir örgüte üye kabul edilmek, o oluşumun bir 'devlet' olarak örgüt nezdinde kabul gördüğü (kolektif tanıma) anlamına gelir. Ancak bu durum, o devletin üyeliğine karşı olan veya onu tanımak istemeyen diğer üye devletlerin ikili ilişkilerde tanıma kararı almasını veya diplomatik ilişki kurmasını zorunlu kılmaz. Örneğin, bazı devletler BM üyesi olmalarına rağmen birbirlerini tanımamaktadırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Tanıma işleminin hukuki niteliğini analiz etmek
Tanıma, devletlerin egemenlik yetkisine dayanan, tek taraflı ve ihtiyari (takdire bağlı) bir işlemdir.
Tanıma işleminin temel doğasını anlamak, kolektif süreçlerin bu iradeyi zorlayıp zorlayamayacağını belirlemek için gereklidir.
2
Uluslararası örgüt üyeliği ile ikili tanıma arasındaki farkı değerlendirmek
BM üyeliği bir "kolektif tanıma" biçimidir ancak bu sadece örgüt içi ilişkiler ve örgüt tüzel kişiliği ile sınırlıdır.
Üyeliğin kapsamı ile devletlerin birbirleriyle olan ikili (bilateral) ilişkilerinin kapsamını ayırt etmek gerekir.
3
Bireysel tanıma yükümlülüğünü sorgulamak
BM'ye üye olan bir devleti, üyeliğe karşı oy veren veya çekimser kalan bir devlet ikili düzeyde tanımak zorunda değildir; diplomatik ilişki kurmak rızaya bağlı kalmaya devam eder.
Uluslararası hukukta devletlerin tanıma konusundaki takdir yetkisinin üyelik yoluyla ortadan kalkmadığı sonucuna ulaşılır.

Anahtar Kavram

Kolektif Tanıma ve Örgüt Üyeliği İlişkisi

İpuçları

1
Tanıma işleminin bir devletin 'egemenlik hakkı' ve 'takdir yetkisi' olduğunu hatırlayın.
2
Birleşmiş Milletler üyeliği ile iki devlet arasındaki diplomatik ilişkilerin başlamasının aynı şey olup olmadığını düşünün.
3
Kolektif tanıma, örgüt içindeki hukuki kişiliği sağlar ancak ikili ilişkilerde tanıma hala devletlerin kendi rızasına bağlıdır.

Daha Fazla Pratik

Tanınmamış devletlerin uluslararası hukuktaki hak ve ödevlerini (Montevideo Sözleşmesi 3. madde) incelemek bu konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Devletlerin Tanınması

Bu konudan daha fazla soru