Uluslararası hukukta devletlerin tanınması genellikle kayıtsız ve şartsız bir işlem olsa da, uygulamada devletlerin bir siyasi oluşumu tanırken demokrasiye geçiş, azınlık haklarının korunması veya silahsızlanma taahhüdü gibi belirli koşulların yerine getirilmesini talep ettikleri (şartlı tanıma) görülmektedir.
Buna göre, "şartlı tanıma" ve bu şartların ihlal edilmesinin hukuki sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ATanınan devletin öne sürülen şartları ihlal etmesi, tanıma işlemini kendiliğinden (ipso facto) hükümsüz kılar.
- BŞartların yerine getirilmemesi, tanınan devletin uluslararası hukuk kişiliğinin (süjeliğinin) derhal sona ermesine neden olur.
- Uluslararası hukukta tanıma işlemi kural olarak geri alınamaz olduğundan, şartın ihlal edilmesi tanımanın geçerliliğini etkilemez; ancak uluslararası sorumluluk doğurabilir.Cevap
- DŞartlı tanıma, uluslararası hukukun emredici kurallarına (jus cogens) aykırı olduğu için doktrinde her zaman geçersiz bir işlem olarak kabul edilir.
- EŞartlı tanıma yapabilmek için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nden önceden özel yetki alınması zorunludur.
Cevap
Uluslararası hukukta tanıma işlemi kural olarak geri alınamaz olduğundan, şartın ihlal edilmesi tanımanın geçerliliğini etkilemez; ancak uluslararası sorumluluk doğurabilir.
Uluslararası hukukta devletlerin tanınması, özellikle hukuki (de jure) nitelikteyse, kural olarak geri alınamaz bir işlemdir. Devletler bir oluşumu tanırken belirli şartlar (demokrasi, insan hakları vb.) ileri sürebilirler ancak bu şartların yerine getirilmemesi tanımanın hukuki geçerliliğini ortadan kaldırmaz. Bunun yerine, tanınan devlet bu şartları kabul ederek bir taahhütte bulunmuş sayılır ve bu taahhüdün ihlali tanıyan devlete karşı uluslararası sorumluluk doğurabilir veya diplomatik ilişkilerin kesilmesi gibi yaptırımlara yol açabilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Şartlı Tanıma ve Tanımanın Geri Alınamazlığı
İpuçları
1
Tanıma işleminin tek taraflı ve ihtiyari bir işlem olduğunu hatırlayın.
2
Bir devlet de jure (hukuki) olarak tanındığında, bu işlemin geri alınıp alınamayacağını düşünün.
3
Şartın ihlali işlemi mi iptal eder yoksa bir yükümlülük ihlali mi oluşturur? Uluslararası hukukta istikrar ilkesine odaklanın.
Daha Fazla Pratik
De jure tanıma ile de facto tanıma arasındaki farkları, özellikle geri alınabilirlik açısından inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s