Examkin

Soru

Zorluk: OrtaUluslararası İlişkilerde Eleştirel Teori

Frankfurt Okulu'nun "bilgi-çıkar" ilişkisinden etkilenen Uluslararası İlişkilerde Eleştirel Teori, ana akım teorileri dünyayı olduğu gibi kabul ettikleri ve mevcut güç dağılımını meşrulaştırdıkları gerekçesiyle eleştirir. Andrew Linklater gibi düşünürlerin de vurguladığı üzere, bu teorik çerçevenin amacı sadece dünyayı açıklamak değil; insanların toplumsal ve siyasal yapılar tarafından kısıtlanmış potansiyellerini açığa çıkarmaktır. Buna göre, Eleştirel Teori'nin uluslararası siyaset alanında ulaşmaya çalıştığı temel normatif gaye aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Uluslararası sistemdeki anarşik yapıyı dengelemek amacıyla devletlerin askeri güç kapasitelerini artırması
  2. Toplumsal ve siyasal tahakküm yapılarını dönüştürerek insanların kendi kaderlerini tayin edebileceği bir "özgürleşme" (emancipation) sürecini sağlamakCevap
  3. C
    Uluslararası rejimler ve kurumsal iş birliği yoluyla devletler arasındaki karşılıklı bağımlılığı ve mutlak kazancı maksimize etmek
  4. D
    Uluslararası toplumun temel kurumları olan egemenlik ve diplomasi yoluyla küresel düzeni ve barışı korumak
  5. E
    Devletlerin ulusal çıkarlarını korumak için rasyonel karar alma süreçlerini ve maliyet-fayda analizlerini optimize etmek

Cevap

Eleştirel Teori'nin temel gayesi, toplumsal ve siyasal tahakküm yapılarını dönüştürerek insanların potansiyellerini gerçekleştirebilecekleri bir "özgürleşme" sürecini sağlamaktır.
Eleştirel Teori, Robert Cox'un ifadesiyle "mevcut düzenin değişim potansiyelini" araştırır. Andrew Linklater bu süreci, insanların önündeki toplumsal, siyasal ve ahlaki engellerin kaldırılarak tahakkümden kurtulması yani "özgürleşme" (emancipation) olarak tanımlar. Bu yaklaşım, sadece sistemin işleyişini iyileştiren "sorun çözücü kuramların" aksine, sistemi kökten dönüştürmeyi hedefler.

Adım Adım Çözüm

1
Teorik bağlamı belirleme
Sorunun Robert Cox'un "kuram her zaman birileri ve bir amaç içindir" anlayışı ve Frankfurt Okulu etkisiyle ilgili olduğu saptandı.
Eleştirel Teori'nin ana akım teorilerden ayrılan temel farkını (statüko vs. değişim) anlamak için gereklidir.
2
Normatif hedefi tanımlama
Andrew Linklater ve Robert Cox'un ortaklaştığı "özgürleşme" (emancipation) kavramı odak noktasına alındı.
Eleştirel Teori'nin dünyayı sadece açıklamak değil, daha adil bir yapıya dönüştürmek istediği hatırlanmalıdır.
3
Seçenekleri karşılaştırma
Tahakküm yapılarını dönüştürme ve özgürleşme vurgusu yapan seçeneğin, teorinin temel amacıyla birebir örtüştüğü görüldü.
Diğer seçeneklerin (Realizm, Liberalizm, İngiliz Okulu) statükoyu veri kabul eden yapıları elendi.

Anahtar Kavram

Eleştirel Kuramın Normatif Amacı: Özgürleşme (Emancipation)

Daha Fazla Pratik

Robert Cox'un 'hegemonya' kavramını sivil toplum ve rıza üretimi üzerinden nasıl açıkladığını incelemek, eleştirel teorinin güç analizini anlamanıza yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası İlişkilerde Eleştirel Teori