Soru

Zorluk: ZorUluslararası Antlaşmalar

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi rejimine tabi çok taraflı bir antlaşmanın onaylanması sırasında, bir devletin belirli hükümlerin hukuki etkisini sınırlandırmak amacıyla ileri sürdüğü "çekinceye" (reservation) karşı, diğer bir akit devletin süresi içinde itirazda bulunduğu ancak bu itirazın antlaşmanın iki devlet arasında yürürlüğe girmesine engel olmadığını açıkça beyan ettiği varsayıldığında; bu durumun antlaşmanın uygulanması üzerindeki hukuki sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Çekinceye konu olan hükümler, çekincenin kapsamı ölçüsünde söz konusu iki devlet arasında uygulanmaz.Cevap
  2. B
    Antlaşma, itiraz eden devletin itirazı nedeniyle çekince hiç yapılmamış gibi tüm hükümleriyle birlikte iki devlet arasında yürürlüğe girer.
  3. C
    İtiraz, çekince koyan devletin antlaşmaya taraf olma iradesini sakatladığı için antlaşma bu iki devlet arasında askıya alınmış sayılır.
  4. D
    Çekinceye konu olan hükümler, sadece itiraz eden devletin ulusal mevzuatına uygun olduğu ölçüde ve kapsamda uygulanır.
  5. E
    Söz konusu çekincenin konusu emredici bir hukuk kuralı (jus cogens) ise, antlaşmanın tamamı tüm taraflar için başlangıçtan itibaren batıl olur.

Cevap

Çekinceye konu olan hükümlerin, çekincenin kapsamı ölçüsünde söz konusu iki devlet arasında uygulanmaması gerekir.
Doğru yanıt olan seçenek, 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 21. maddesinin 3. fıkrasını tam olarak yansıtmaktadır. Bir devlet bir çekinceye itiraz eder ancak antlaşmanın yürürlüğe girmesine 'itirazım yok' derse (simple objection), çekince koyan devletin dışladığı veya değiştirdiği hükümler, iki devlet arasındaki ilişkide çekince konulan ölçüde uygulanmaz hale gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki hukuki durumun tespiti
Bir devlet çekince koymuş, diğeri itiraz etmiş ancak antlaşmanın yürürlüğe girmesini engellememiştir.
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin (VAHS) çekincelere ilişkin 19-23. maddeleri arasındaki rejimin belirlenmesi gerekir.
2
VAHS Madde 21/3 hükmünün uygulanması
İlgili madde: 'Çekinceye itiraz eden devlet, antlaşmanın kendisi ile çekince koyan devlet arasında yürürlüğe girmesine karşı çıkmamışsa, çekincenin ilgili olduğu hükümler çekincenin öngördüğü ölçüde iki devlet arasında uygulanmaz.'
Bu kural, itiraz eden devletin çekinceyi kabul etmediğini ancak antlaşma ilişkisini de bitirmek istemediğini gösteren orta yol bir çözümdür.
3
Sonucun seçeneklerle eşleştirilmesi
Çekinceye konu olan maddelerin o iki devlet arasındaki ilişkide 'devre dışı' kalması sonucuna ulaşılır.
Çekincenin amacı hükmün etkisini dışlamaksa, itiraz sonrası o hüküm hiç yokmuş gibi davranılır.

Anahtar Kavram

Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi - Çekinceye İtirazın Hukuki Etkisi

Daha Fazla Pratik

Çekincenin kabul edilmesi (acceptance) durumunda ortaya çıkan 'karşılıklılık' (reciprocity) ilkesini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla