Uluslararası hukukta genel kural olarak bir devlet, bir antlaşmanın rızasını sakatladığı g… — KPSS Uluslararası İlişkiler

Uluslararası hukukta genel kural olarak bir devlet, bir antlaşmanın rızasını sakatladığı gerekçesiyle iç hukuk hükümlerinin ihlal edildiğini ileri süremez. Ancak bu durumun istisnai olarak bir geçersizlik nedeni sayılabilmesi, 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 46. maddesinde belirli şartlara bağlanmıştır. Buna göre, bir devletin antlaşma yapma yetkisine ilişkin iç hukuk hükümlerinin ihlal edilmiş olması durumunda, bu iddianın hukuken geçerli bir sebep olarak kabul edilebilmesi için gereken temel şart aşağıdakilerden hangisidir?

İhlalin nesnel olarak aşikâr olması ve iç hukukun antlaşma yapma yetkisine ilişkin temel önemi haiz bir kuralı ile ilgili olmasıCevap
B
Söz konusu iç hukuk kuralının uluslararası hukukun emredici bir kuralı ( $jus cogens$ ) ile aynı içerikte olması
C
Antlaşmanın Birleşmiş Milletler Sekreteryasına tescil edilmemiş olması nedeniyle henüz uluslararası nitelik kazanmamış olması
D
Devleti temsil eden kişinin mutlak yargı bağışıklığına sahip olması ve bu nedenle iç hukuk denetimine tabi tutulamaması
E
Hakkaniyet ve nisfet ( $ex aequo et bono$ ) ilkeleri uyarınca, diğer taraf devletin bu ihlali bilmemesinin dürüstlük kuralına aykırı olması

Cevap

İç hukuk hükümlerinin ihlalinin rızayı sakatlayan bir geçersizlik nedeni sayılabilmesi için ihlalin nesnel olarak aşikâr olması ve iç hukukun antlaşma yapma yetkisine ilişkin temel önemi haiz bir kuralı ile ilgili olması gerekir.

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 46. maddesi uyarınca, bir devletin antlaşma yapma yetkisine ilişkin iç hukuk kurallarının ihlal edilmesi, rızayı sakatlayan bir neden olarak ancak iki şart bir arada gerçekleştiğinde ileri sürülebilir: İhlalin nesnel olarak aşikâr olması ve bu kuralın temel önemi haiz olması. Bu, uluslararası hukukta devletlerin iç hukuk düzenlemelerinin ötesinde antlaşma güvenliğini koruma amacını taşır.

Adım Adım Çözüm

Genel kuralın belirlenmesi

1969 Viyana Sözleşmesi Madde 27 uyarınca bir devlet, bir antlaşmayı ifa etmemesine gerekçe olarak iç hukukunu ileri süremez (

pacta sunt servanda

ilkesi).

Uluslararası hukuk ile iç hukuk arasındaki ayrımı ve uluslararası yükümlülüklerin önceliğini belirlemek için gereklidir.

Madde 46 istisnasının incelenmesi

Sözleşmenin 46. maddesi, antlaşma yapma yetkisine (

competence

) ilişkin iç hukuk kurallarının ihlalini sınırlı bir istisna olarak kabul eder.

Taraf olma rızasının oluşumundaki hukuki sakatlıkların hangi şartlarda antlaşmayı etkileyeceğini saptamak gerekir.

Geçersizlik şartlarının saptanması

İhlal 'aşikar' (

manifest

) olmalı (yani normal bir devletin dürüstçe fark edebileceği kadar açık olmalı) ve 'temel önemi haiz' (

fundamental importance

) bir kurala (genellikle anayasal düzeyde yetki kuralı) ilişkin olmalıdır.

İstisnanın kötüye kullanımını önlemek ve antlaşmaların istikrarını korumak için bu iki şart kümülatif olarak aranır.

Anahtar Kavram

İç Hukukun İhlali ve Rızanın Sakatlanması (Madde 46)

İpuçları

Viyana Sözleşmesi'nin 27. maddesindeki genel kural ile 46. maddesindeki istisna arasındaki ilişkiyi düşünün.

Bir devletin rızasının geçersiz sayılabilmesi için ihlalin 'diğer devletler tarafından görülebilir' olması gerekir.

Hangi tür kurallar ihlal edildiğinde rıza gerçekten sakat sayılır? Anayasal yetki kuralları mı yoksa basit idari prosedürler mi?

Daha Fazla Pratik

İç hukukun ihlali dışında rızayı sakatlayan diğer halleri (Hata, Hile, Temsilcinin Ayartılması) gözden geçirin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru