Alfa Devleti vatandaşı olan bir finans uzmanı, turistik amaçla bulunduğu Beta Devleti'ndeyken, Alfa Devleti'nin vergi mevzuatına aykırı nitelikte bir gizli hesap yönetimi gerçekleştirmiştir. Beta Devleti kanunlarına göre bu işlem suç teşkil etmemesine rağmen, Alfa Devleti makamları söz konusu kişinin kendi vatandaşı olması ve Alfa Devleti'nin mali çıkarlarını etkilemesi hasebiyle ilgili kişi hakkında gıyabi yargılama başlatmış ve kişinin ülkeye döndüğü anda tutuklanacağını ilan etmiştir.
Uluslararası hukukta devletlerin yargı yetkisinin sınırlarını belirleyen ilkeler dikkate alındığında, Alfa Devleti'nin bu olayda kullandığı yargı yetkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- Aktif Şahsilik (Kişisel Yetki) İlkesiCevap
- BKoruma (Güvenlik) İlkesi
- CPasif Şahsilik İlkesi
- DEvrensellik İlkesi
- EMülkilik (Ülkesellik) İlkesi
Cevap
Alfa Devleti'nin, Beta Devleti'nde bulunan kendi vatandaşının işlediği bir fiil üzerinde sadece vatandaşlık bağına dayanarak yargı yetkisi kullanması 'Aktif Şahsilik (Kişisel Yetki) İlkesi' kapsamında yer alır.
Doğru seçenek olan Aktif Şahsilik ilkesi, devletin kendi tabiiyetinde bulunan kişilerin (vatandaşlarının) yabancı topraklarda gerçekleştirdikleri hukuka aykırı fiiller üzerinde kural koyma (jurisdiction to prescribe) yetkisini ifade eder. Soruda Alfa Devleti'nin yargılamayı başlatma gerekçesi doğrudan failin Alfa vatandaşı olmasıdır, bu da kişisel yetki kullanımının en tipik örneğidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Aktif Şahsilik İlkesi (Nationality Principle): Devletlerin, yabancı bir ülkede suç işleyen kendi vatandaşlarını yargılama yetkisidir.
Daha Fazla Pratik
Devletin yargı yetkisini icra ederken (enforcement) yabancı devlet topraklarında tutuklama yapamayacağını, ancak 'aktif şahsilik' ilkesine dayanarak iade talebinde bulunabileceğini unutmayın.
Tahmini Süre:2m 30s