Soru

Zorluk: KolayUluslararası Yargı Kararları (İçtihatlar)

Uluslararası hukukun kaynakları, Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü'nün 38. maddesinde düzenlenerek sınıflandırılmıştır. Buna göre, uluslararası yargı kararlarının (içtihatların) hukuki niteliği ve etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Uluslararası uyuşmazlıkların çözümünde antlaşmalar ve yapılageliş kuralları gibi doğrudan başvurulması zorunlu olan asli bir hukuk kaynağıdır.
  2. B
    Emsal kararların mutlak bağlayıcılığı kuralı gereğince, uluslararası mahkemelerin verdiği bir karar uluslararası toplumdaki tüm devletleri doğrudan bağlar.
  3. Hukuk kurallarının belirlenmesinde yardımcı bir araç niteliği taşır ve kural olarak yalnızca ilgili davanın tarafları ile o dava bakımından bağlayıcılık doğurur.Cevap
  4. D
    Uluslararası yargı kararları, normlar hiyerarşisi uyarınca zamanla doğrudan emredici kurallara (jus cogens) dönüşerek antlaşmalardan üstün hale gelir.
  5. E
    Mahkemeler, uyuşmazlığın taraflarının özel bir rızası bulunmasa dahi kararlarını her zaman doğrudan hakkaniyet ve nisfet kurallarına göre vermekle yükümlüdür.

Cevap

Yargı kararları hukuk kurallarının belirlenmesinde yardımcı bir araç niteliği taşır ve kural olarak yalnızca ilgili davanın tarafları ile o dava bakımından bağlayıcılık doğurur.
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38. maddesine göre yargı kararları (içtihatlar) ve öğreti, yeni hukuki kurallar yaratan asli birer kaynak değil, mevcut hukuk kurallarının saptanmasında kullanılan yardımcı araçlardır. Ek olarak Statü'nün 59. maddesi uyarınca bu kararların 'emsal kararların mutlak bağlayıcılığı' (stare decisis) özelliği bulunmaz; yani bir mahkemenin verdiği karar genel bir yasa niteliği taşımaz, yalnızca o somut uyuşmazlığın tarafları bakımından bağlayıcıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38. maddesinde belirtilen kaynakların sınıflandırmasının incelenmesi.
Antlaşmalar, yapılageliş kuralları ve hukukun genel ilkelerinin asli kaynaklar; yargı kararları (içtihatlar) ve öğretinin (doktrin) ise yardımcı kaynaklar olduğu belirlenir.
Uluslararası hukuk kurallarının tespitinde yargı kararlarının hiyerarşik yerini doğru tespit etmek.
2
Uluslararası yargı kararlarının kimler için bağlayıcı olduğunun Divan Statüsü Madde 59 çerçevesinde değerlendirilmesi.
Anglo-Sakson hukukundaki mutlak emsal (stare decisis) kuralının uluslararası hukukta geçerli olmadığı, kararların sadece davanın tarafları için sonuç doğurduğu görülür.
Yargı kararlarının uygulanma ve bağlayıcılık alanının sınırlarını ortaya koymak.

Anahtar Kavram

Uluslararası Hukukta Yardımcı Kaynaklar ve Yargı Kararlarının Bağlayıcılık Sınırı
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla