Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorİstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı

19611961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi’nin 9.9. maddesinde düzenlenen "istenmeyen kişi" (persona non grata) müessesesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, kabul eden devletin sahip olduğu egemenlik yetkisini ve bu yetkinin hukuki sonuçlarını en doğru şekilde yansıtmaktadır?

  1. Kabul eden devlet, herhangi bir gerekçe gösterme zorunluluğu bulunmaksızın ve ilgili şahsın ülke topraklarına gelmesinden önce dahi bu ilanı yapabilir; gönderen devletin şahsı geri çağırmaması durumunda ise bu kişiyi misyon üyesi olarak tanımayı reddedebilir.Cevap
  2. B
    İstenmeyen kişi ilanı ancak diplomatik ajanın kabul eden devlete giriş yapması ve güven mektubunu sunarak göreve başlamasından sonra mümkündür; zira şahsın fiilen görevde olmadığı bir dönemde bu yetkinin kullanılması 'agreman' kurumunun özüyle bağdaşmaz.
  3. C
    Kabul eden devletin bir diplomatik ajanı istenmeyen kişi ilan edebilmesi için, söz konusu şahsın yerel yasaları veya uluslararası hukuk kurallarını ihlal ettiğine dair somut bir gerekçeyi gönderen devlete resmen bildirmesi zorunludur.
  4. D
    İstenmeyen kişi ilan edilen bir diplomatik ajanın tüm dokunulmazlık ve ayrıcalıkları, kararın gönderen devlete tebliğ edildiği andan itibaren kendiliğinden sona erer ve şahıs bu tarihten itibaren kabul eden devletin cezai yargı yetkisine tabi olur.
  5. E
    İstenmeyen kişi ilanı sadece misyon şefleri için öngörülmüş bir usul olup, misyonun diğer diplomatik personeli veya teknik/idari personeli için kabul eden devletin ancak 'suçüstü' halinde sınır dışı etme yetkisi bulunmaktadır.

Cevap

Kabul eden devletin herhangi bir gerekçe göstermeksizin, şahıs ülkeye gelmeden önce de bu ilanı yapabileceğini ve geri çağrılmama durumunda misyon üyesi olarak tanımayı reddedebileceğini belirten seçenek doğrudur.
Doğru cevap, 19611961 Viyana Sözleşmesi'nin 9.9. maddesinde yer alan üç temel kuralı da kapsamaktadır: gerekçe gösterme zorunluluğunun olmaması, şahıs ülkeye gelmeden önce de işlemin tesis edilebilmesi ve gönderen devletin ihmali halinde şahsın misyon üyesi statüsünün tanınmaması. Bu, kabul eden devletin en güçlü diplomatik yaptırım aracıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Viyana Sözleşmesi Madde 99 hükmünü incelemek.
Kabul eden devletin 'herhangi bir zamanda ve kararını gerekçelendirmek zorunda olmaksızın' bir misyon üyesini istenmeyen kişi ilan edebileceği tespit edilir.
Hukuki dayanağın sınırlarını ve şartlarını belirlemek.
2
Zamanlama (timing) kuralını kontrol etmek.
İlgili maddenin şahsın ülkeye gelmesinden önce de bu işlemin yapılabileceğine izin verdiği görülür.
Yetkinin ne zaman kullanılabileceğini netleştirmek.
3
Gönderen devletin yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumundaki yaptırımı belirlemek.
Eğer şahıs makul sürede geri çağrılmazsa, kabul eden devletin onu 'misyon üyesi olarak tanımayı reddedebileceği' (refuse to recognize) anlaşılır.
İşlemin nihai hukuki sonucunu saptamak.

Anahtar Kavram

Persona Non Grata Yetkisinin Mutlaklığı ve Hukuki Sonuçları

Daha Fazla Pratik

Bağışıklıklardan feragat (waiver of immunity) usulü ile persona non grata arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İstenmeyen Kişi (Persona Non Grata) İlanı