Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

Devletlerin cezai yargı yetkisi belirlenirken kullanılan 'koruma ilkesi', devletin güvenliğini, para birimini veya resmi belgelerinin bütünlüğünü korumaya odaklanırken; başka bir ilke, suçun tüm uluslararası toplumun ortak değerlerini hedef alması nedeniyle her devlete yargılama yetkisi tanımaktadır. Bu çerçevede, 'insanlığın ortak düşmanı' (hostishostis humanihumani generisgeneris) olarak kabul edilen bir failin yargılanmasında kullanılan yetki dayanağına uygun düşen suç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Bir yabancının, devletin resmi belgelerinde veya mühürlerinde sahtecilik yapması
  2. B
    Devletin gizli askeri bilgilerinin yabancı bir devlet adına casusluk yoluyla ele geçirilmesi
  3. Açık denizlerde, herhangi bir devletin yargı alanı dışında gerçekleştirilen deniz haydutluğu eylemleriCevap
  4. D
    Devletin gümrük ve vergi mevzuatının yurt dışından organize edilen faaliyetlerle ihlal edilmesi
  5. E
    Devletin yurt dışındaki bir elçilik binasına veya diplomatik temsilcisine karşı saldırı düzenlenmesi

Cevap

Açık denizlerde gerçekleştirilen deniz haydutluğu eylemleri, tüm insanlığın ortak menfaatini zedelediği için evrensel yetki ilkesi kapsamındadır.
Açık denizlerde gerçekleştirilen deniz haydutluğu eylemleri seçeneği doğrudur çünkü deniz haydutluğu, uluslararası hukukta evrensel yetki ilkesinin en klasik örneğidir. Bu suçları işleyenler 'hostis humani generis' olarak kabul edilir ve eylemin nerede yapıldığına veya failin kimliğine bakılmaksızın yakalayan her devlet tarafından yargılanabilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Yargı yetkisi ilkelerinin amacını belirleyin.
Koruma ilkesi devletin spesifik hayati çıkarlarını (güvenlik, para, mühür), evrensel yetki ise tüm insanlığın ortak vicdanını hedef alan ağır suçları (deniz haydutluğu, soykırım vb.) esas alır.
Suçun hangi menfaati zedelediğini anlamak, yetki dayanağını doğru sınıflandırmak için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki suçların hedef aldığı menfaati analiz edin.
Para sahteciliği, casusluk ve elçilik saldırıları devlete özel zararlar verirken; deniz haydutluğu açık denizlerdeki seyrüsefer güvenliğini ve uluslararası düzeni sarsar.
Evrensel yetki sadece sınırlı sayıda ve uluslararası toplumun tamamını ilgilendiren suçlarda geçerlidir.
3
Hostis humani generis kavramı ile eşleştirme yapın.
Deniz haydutları, tarihsel olarak hiçbir devlete bağlı olmaksızın herkese saldırdıkları için 'insanlığın ortak düşmanı' kabul edilmiş ve evrensel yetkinin ilk örneğini oluşturmuşlardır.
Doğru seçeneğe ulaşmak için kavramsal tanım ile örnek olay arasındaki bağ kurulmalıdır.

Anahtar Kavram

Evrensel Yetki İlkesi (Universal Jurisdiction)

İpuçları

1
Suçun hedefinin bir devletin çıkarları mı yoksa tüm insanlığın ortak değerleri mi olduğunu düşünün.
2
Para sahteciliği ve casusluk gibi eylemler bir devleti mağdur ederken, deniz haydutluğu uluslararası toplumun tamamını hedef alır.
3
'Hostis humani generis' kavramı tarihsel olarak ilk defa açık denizlerdeki korsanlar (deniz haydutları) için kullanılmıştır.

Daha Fazla Pratik

Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) yargı yetkisi ile devletlerin evrensel yetki kullanımı arasındaki farkları gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Evrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)