Soru

Zorluk: OrtaEvrensel Yetki (Evrensellik İlkesi)

Uluslararası hukukta deniz haydutluğu, köle ticareti ve soykırım gibi tüm uluslararası toplumu hedef alan suçları işleyenler, 'insanlığın ortak düşmanı' (hostis humani generis) olarak kabul edilirler. Bu tür suçların faillerinin, suçun işlendiği yer veya tarafların vatandaşlığına bakılmaksızın, suçluyu ele geçiren herhangi bir devletin mahkemelerince yargılanabilmesini sağlayan yetki ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Evrensel yetki ilkesiCevap
  2. B
    Koruma ilkesi
  3. C
    Pasif şahsilik ilkesi
  4. D
    Mülkilik ilkesi
  5. E
    Aktif şahsilik ilkesi

Cevap

Evrensel yetki ilkesi, suçun tüm insanlığı ilgilendiren ağırlığı nedeniyle, yer veya vatandaşlık bağı aranmaksızın herhangi bir devletin yargılama yapabilmesini ifade eder.
Evrensel yetki ilkesi, belirli ağır suçların (uluslararası hukuk suçları) faillerinin hiçbir yere sığınamaması ve cezasız kalmaması amacıyla, suçu işleyen kişinin yakalandığı herhangi bir devlet tarafından yargılanabilmesine olanak sağlar. Bu yetki kullanılırken devlet ile suç arasında ne vatandaşlık ne de yer bakımından bir bağ olması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Suçun niteliğini analiz etme
Deniz haydutluğu ve soykırım gibi suçların 'hostis humani generis' (insanlık düşmanı) kapsamında olduğu belirlenir.
Bu suçlar sadece bir devleti değil, tüm uluslararası toplumun temel değerlerini tehdit eder.
2
Bağlantı noktalarını kontrol etme
Soruda suçun işlendiği yer, fail veya mağdurun vatandaşlığı gibi geleneksel bağlantıların aranmadığı görülür.
Uluslararası hukukta klasik yetki kuralları (mülkilik, şahsilik) bu durumda yeterli veya gerekli değildir.
3
Uygun yetki ilkesini belirleme
Hiçbir bağ aranmadan 'ele geçiren devletin yargılaması' esası evrensel yetki (universality) ile eşleşir.
Evrensel yetki, suçun ağırlığına dayalı istisnai bir yetki türüdür.

Anahtar Kavram

Evrensel yetki, devletin egemenliğine dayalı klasik yetki sınırlarını aşarak, tüm insanlığı koruma amacı güden istisnai bir yargı yetkisidir.

İpuçları

1
Suçun niteliği (insanlığa karşı olması) ile yargı yetkisi arasındaki ilişkiye odaklanın.
2
Geleneksel bağlantı noktalarının (yer, vatandaşlık) aranmadığı tek yetki türünü düşünün.

Daha Fazla Pratik

Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) tamamlayıcılık ilkesi ile evrensel yetki arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla