Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSorumluluğun Kurucu Unsurları

Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) tarafından hazırlanan 2001 tarihli "Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Doğan Sorumluluğu Taslak Maddeleri" çerçevesinde, bir devletin fiilinin "uluslararası haksız haksız fiil" olarak nitelendirilmesi ve sorumluluğun kurucu unsurları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Devlet organlarının yetkilerini aşarak (ultra vires) veya talimatlara aykırı hareket ederek gerçekleştirdikleri eylemler devlete isnat edilemeyeceği için haksız fiilin unsurları oluşmaz.
  2. B
    Uluslararası sorumluluğun doğması için yükümlülük ihlali ve isnat edilebilirliğin yanı sıra, mağdur devletin ilgili devletin tüm iç hukuk yollarını tüketmiş olması bir kurucu unsurdur.
  3. Bir fiilin uluslararası haksız fiil olarak nitelendirilmesi münhasıran uluslararası hukuka tabidir ve bu durum fiilin iç hukukta hukuka uygun sayılmasından etkilenmez.Cevap
  4. D
    Mücbir sebep veya zaruret hali gibi hukuka aykırılığı kaldıran haller, fiilin "isnat edilebilirlik" unsurunu ortadan kaldırarak sorumluluğun doğmasını engeller.
  5. E
    Uluslararası haksız fiilin oluşması için kural olarak; fiilin devlete isnat edilebilir olması ve bir yükümlülüğü ihlal etmesinin yanı sıra mutlaka somut bir maddi zararın doğmuş olması şarttır.

Cevap

Bir fiilin uluslararası haksız fiil olarak nitelendirilmesinin münhasıran uluslararası hukuka tabi olması ve iç hukuktaki nitelemelerden bağımsız olması doğrudur.
Uluslararası sorumluluk hukukunda, bir eylemin uluslararası haksız fiil olup olmadığına sadece uluslararası hukuk kuralları temelinde karar verilir. ILC 2001 Taslak Maddeleri'nin 3. maddesine göre, bir devletin kendi iç mevzuatında bir eylemi hukuka uygun veya meşru kabul etmesi, o eylemin uluslararası bir yükümlülüğü ihlal ettiği gerçeğini ve dolayısıyla doğan uluslararası sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Bu, uluslararası hukukun iç hukuktan bağımsızlığını (nitelendirme özerkliğini) yansıtan temel bir kuraldır.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası haksız fiilin kurucu unsurlarını (ILC Madde 2) belirle.
Unsurlar: 1) Fiilin devlete isnat edilebilir olması (attributability), 2) Fiilin uluslararası bir yükümlülüğü ihlal etmesi (breach of obligation).
Sorumluluğun doğması için bu iki temel kriterin bir arada bulunması gerekir.
2
Fiilin hukuki nitelemesinin (characterization) kaynağını (ILC Madde 3) değerlendir.
Niteleme sadece uluslararası hukuka göredir ve iç hukuktan bağımsızdır (özerklik ilkesi).
Devletlerin kendi iç hukuklarını kullanarak uluslararası yükümlülüklerinden kaçınmalarını engellemek için bu ilke esastır.
3
Çeldirici kavramları (zarar, kusur, iç hukuk yolları, ultra vires) analiz et.
Bu kavramların genel sorumluluk rejiminde kurucu unsur olmadığı, bazılarının sadece usuli şartlar veya özel rejimlere ait olduğu sonucuna varılır.
ILC 2001 tasarısı, sorumluluğu 'objektif' bir temele oturtmuş ve zarar şartını genel bir unsur olarak dışarıda bırakmıştır.

Anahtar Kavram

Hukuka Aykırı Fiilin Nitelendirilmesinde Uluslararası Hukukun Üstünlüğü ve Özerkliği
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Sorumluluğun Kurucu Unsurları

Bu konudan daha fazla soru