Uluslararası ilişkiler kuramında fail-yapı (agent-structure) tartışması, sosyal gerçekliğin kurucu unsurlarının birbirleriyle olan ontolojik ilişkisine odaklanır. Rasyonalist kuramlar (neorealizm ve neoliberalizm) genellikle faili veya yapıyı birbirine indirgeyerek birincil analiz birimi olarak kabul ederken; inşacı (konstrüktivist) yaklaşım bu ikilemi Anthony Giddens’ın "yapılaşma" (structuration) kuramından mülhem "karşılıklı kuruluş" ilkesiyle aşmaya çalışır.
Buna göre, inşacı kuramın "karşılıklı kuruluş" ilkesi çerçevesinde, fail ve yapı arasındaki ilişkiyi açıklayan aşağıdaki ifadelerden hangisi, kuramın temel ontolojik iddiasını en doğru şekilde yansıtmaktadır?
- Fail ve yapının birbirlerinden bağımsız, önsel (exogenous) varlıklar olmayıp; toplumsal pratikler yoluyla birbirlerinin kimliğini, anlamını ve varlığını eş zamanlı olarak kuran (constitutive) bir bütünlük arz etmesi.Cevap
- BUluslararası sistemin anarşik yapısının, devletlerin (faillerin) hayatta kalma güdüsünü ve bencil kimliklerini rasyonel bir zorunluluk olarak önceden belirlemesi ve kısıtlaması.
- CDevletlerin çıkarlarının etkileşim öncesinde sabit ve verili olduğu, uluslararası yapının ise bu rasyonel faillerin iş birliği yapma maliyetlerini düşüren mekanik bir düzenek olduğu.
- DFaillerin öznel algılarının yapıdan tamamen bağımsız olduğu ve uluslararası sistemin, faillerin iradi kararlarıyla her an kökten dönüştürülebilecek öznel bir kurgudan ibaret olduğu.
- EMaddi güç unsurlarının yapıyı tek başına inşa ettiği ve devletlerin bu yapı içindeki konumlarının sadece askeri kapasitelerine göre hiyerarşik olarak düzenlendiği.
Cevap
Fail ve yapının toplumsal pratikler aracılığıyla birbirlerini karşılıklı olarak kuran (constitutive) bir bütünlük arz etmesi ifadesidir.
İnşacı kuramın 'karşılıklı kuruluş' ilkesi, fail ve yapıyı ontolojik olarak birbirinden ayrılamaz bir bütün olarak görür. Bu anlayışa göre devletler (failler), uluslararası sistemin sosyal yapısını (kurallar, normlar, kimlikler) pratikleri aracılığıyla inşa ederken; bu sosyal yapı da devletlere kimliklerini ve buna bağlı olarak çıkarlarını kazandırır. Bu ilişki kurucu (constitutive) bir nitelik taşır, yani unsurlar etkileşimden önce 'bitmiş' bir halde değildir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ontolojik Karşılıklı Kuruluş (Ontological Co-constitution)
İpuçları
1
İnşacılık, fail ve yapı arasındaki ilişkinin 'yumurta-tavuk' ilişkisine benzer şekilde birbirini var eden bir döngü olduğunu savunur.
2
Rasyonalist kuramlar faili veya yapıyı 'verili' (exogenous) kabul ederken, inşacılık her ikisinin de süreç içinde kurulduğunu (constitutive) söyler.
3
Anthony Giddens'ın yapılaşma kuramındaki 'ikilik' kavramını düşünün: Yapı hem eylemin aracı hem de sonucudur.
Daha Fazla Pratik
Alexander Wendt'in 'Anarşi devletlerin ondan ne anladığıdır' sözünü, karşılıklı kuruluş ilkesi bağlamında kimlik inşası üzerinden analiz edin.
Tahmini Süre:2m 30s