Examkin

Soru

Zorluk: ZorSorumluluğun Sonuçları ve Onarım Yükümlülüğü

XX Devleti'ne ait bir askeri uçak, YY Devleti'nin hava sahasını rızası olmaksızın ihlal etmiş, ancak herhangi bir fiziki saldırıda bulunmadan veya maddi bir zarara yol açmadan bölgeden ayrılmıştır. YY Devleti, egemenlik haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek onarım talep etmektedir.

Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun (UHK) 20012001 tarihli "Devletlerin Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerinden Doğan Sorumluluğu Taslak Maddeleri" çerçevesinde, bu olaydaki onarım (reparation) süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Maddi bir tazminatla ölçülemeyen bu tür manevi (moral) zararların onarılmasında 'tarziye' (satisfaction) temel yöntemdir ve özür dileme veya ihlalin tespiti gibi biçimler alabilir.Cevap
  2. B
    Uçağın pilotu yetkisini aşarak (ultra vires) bu ihlali gerçekleştirmişse, fiil devlete isnat edilemeyeceği için XX Devleti'nin herhangi bir onarım yükümlülüğü doğmaz.
  3. C
    YY Devleti'nin onarım talep edebilmesi için öncelikle kendi hava trafik kontrolörlerinin XX Devleti'nin iç hukuk yollarını tükettiğini kanıtlaması bir ön koşuldur.
  4. D
    XX Devleti bu eylemi bir 'zaruret hali' (necessity) altında gerçekleştirdiğini kanıtlarsa, meydana gelen tüm manevi ve maddi sonuçlar için onarım yükümlülüğünden tamamen muaf tutulur.
  5. E
    Hava sahası ihlali bir 'jus cogens' normunun ihlali sayıldığından, XX Devleti 'tarziye' sunsa bile bu durum YY Devleti tarafından kabul edilmediği sürece onarım tamamlanmış sayılmaz.

Cevap

Maddi bir tazminatla ölçülemeyen manevi zararların onarılmasında 'tarziye' (satisfaction) temel yöntemdir ve özür dileme veya ihlalin tespiti gibi biçimler alabilir.
Doğru seçenek, uluslararası sorumluluk hukukunda onarımın (reparation) üç türünden biri olan 'tarziye' (satisfaction) kavramını doğru tanımlamaktadır. UHK'nın 20012001 tarihli Taslak Maddeleri'nin 3737. maddesine göre; eski hale getirme veya tazminatla giderilemeyen zararlar (genellikle egemenlik ihlali gibi manevi zararlar) için tarziye sunulmalıdır. Bu; ihlalin tespiti, özür veya pişmanlık bildirimi gibi yöntemlerle gerçekleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Zararın türünü belirle
Hava sahası ihlali fiziksel bir tahribata yol açmadığı için 'manevi (moral) zarar' kategorisindedir.
Onarım biçimini belirlemek için önce zararın maddi mi yoksa manevi mi olduğu tespit edilmelidir.
2
UHK Madde 37'yi uygula
Eski hale getirme (restitution) veya tazminatın (compensation) yetersiz kaldığı durumlarda 'tarziye' (satisfaction) sunulması zorunludur.
Manevi zararların doğası gereği mali bir karşılığı tam olarak bulunmadığından tarziye en uygun yöntemdir.
3
Kısıtlamaları kontrol et
Tarziye; özür dileme, ihlalin tespiti veya pişmanlık bildirimi şeklinde olabilir; ancak aşağılayıcı olamaz.
Sorumlu devletin onuru korunmalı ve onarım orantılı olmalıdır.

Anahtar Kavram

Onarım Biçimleri ve Tarziye (Satisfaction) Kavramı

Daha Fazla Pratik

Sorumluluğun sonuçları bağlamında, onarım yükümlülüğünden önce gelen 'ihlale son verme' ve 'tekrarlanmayacağına dair güvence verme' yükümlülüklerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Sorumluluğun Sonuçları ve Onarım Yükümlülüğü

Bu konudan daha fazla soru