Examkin

Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Antlaşmalar

Uluslararası hukukta bir antlaşmanın yürürlüğü sırasında tarafların öngöremediği köklü bir değişikliğin meydana gelmesi durumunda, antlaşmalar hukukuna özgü "koşullarda köklü değişim" (rebus sic stantibus) ilkesi gündeme gelebilir.

Buna göre, söz konusu ilkenin uygulanma sınırları ve şartları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bu ilke, bir sınırı belirleyen antlaşmalar için ileri sürülemez.Cevap
  2. B
    Koşullardaki değişim, antlaşmanın tarafı olan devletin bir yükümlülüğünü ihlal etmesi sonucunda ortaya çıkmış olsa dahi bu devlet tarafından ileri sürülebilir.
  3. C
    Bu ilkenin işletilebilmesi için değişen koşulların, tarafların antlaşma ile bağlanma rızasının "esaslı bir temelini" oluşturması şartı aranmaz.
  4. D
    Koşullardaki değişim, henüz ifa edilmemiş yükümlülüklerin kapsamını köklü bir şekilde değiştirmese bile antlaşmanın feshi için yeterli bir gerekçedir.
  5. E
    Bu ilke, uluslararası barış ve güvenliği ilgilendirdiği için ancak Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin onayı doğrultusunda uygulanabilir.

Cevap

Koşullarda köklü değişim (rebus sic stantibus) ilkesi, bir sınırı belirleyen antlaşmalar için ileri sürülemez.
Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi’nin 62/2−a62/2-a maddesi uyarınca, koşullarda köklü değişim ilkesi sınırları belirleyen antlaşmalar için ileri sürülemez. Bu kural, uluslararası sistemde sınırların sürekliliğini ve istikrarını korumak, toprak bütünlüğüne yönelik keyfi müdahaleleri engellemek amacıyla getirilmiş kesin bir istisnadır.

Adım Adım Çözüm

1
Koşullarda köklü değişim (rebus sic stantibus) kavramını tanımlama
Antlaşmanın yapıldığı sırada mevcut olan koşulların, taraflarca öngörülemeyen ve esaslı bir biçimde değişmesi durumunda antlaşmanın sona erdirilebileceğini öngören kuraldır.
İlkenin kapsamını ve amacını anlamak için gereklidir.
2
19691969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 62.62. maddesindeki şartları inceleme
İlkenin uygulanması için: 1) Değişim öngörülemez olmalı, 2) Koşullar rızanın esaslı temelini oluşturmalı, 3) Yükümlülüklerin kapsamı köklü değişmiş olmalı.
Hukuki geçerlilik şartlarını teyit etmek için gereklidir.
3
İlkenin uygulanamayacağı istisnaları (negatif şartları) belirleme
Sınır antlaşmaları bu kuralın dışındadır ve değişime kendi kusuruyla (ihlal) yol açan taraf bu ilkeye dayanamaz.
Soruda istenen doğru kısıtlamayı tespit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Rebus Sic Stantibus (Koşullarda Köklü Değişim)

İpuçları

1
Bu ilke, antlaşmanın devamını taraflar için çekilmez hale getiren aşırı ifa güçlüğü durumlarıyla ilgilidir.
2
Uluslararası hukukta 'sınırların istikrarı' ilkesi, antlaşmalar hukukundaki bazı esnekliklerin önüne geçer.
3
Viyana Sözleşmesi'nin 62.62. maddesi, sınır antlaşmalarını ve ihlal durumlarını bu ilkenin dışında tutar.

Daha Fazla Pratik

Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nde antlaşmaların sona erme nedenlerinden olan 'esaslı ihlal' (material breach) ve 'sonradan ortaya çıkan imkansızlık' konularına çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Antlaşmalar

Bu konudan daha fazla soru