Kenneth Waltz, uluslararası ilişkiler teorisinde "indirgemeci" (reductionist) kuramlara karşı çıkarak "sistemik" bir kuram geliştirmiştir. Bu doğrultuda uluslararası yapıyı, ünitelerin (devletlerin) niteliklerinden ve etkileşim biçimlerinden bağımsız bir bütün olarak tanımlar. Bu yapının tanımlanmasında kullanılan "kapasite dağılımı" unsuru, devletlerin gücünü kurama dahil ederken aynı zamanda kuramın sistemik karakterini korumasını sağlar.
Waltz'un bu yaklaşımına göre, devletlere ait olan askeri ve ekonomik güç unsurlarının (kapasitelerin) bir "yapı" bileşeni olarak kabul edilmesini sağlayan temel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
- Güç unsurlarının devletlerin bir iç niteliği olarak değil, sistemdeki üniteler arasındaki göreli konumlanışı ve bölüşümü ifade etmesiCevap
- BKapasitelerin devletlerin iç siyasal rejimleri ve toplumsal yapıları tarafından meşrulaştırılması
- CDevletlerin güç artışını uluslararası etik ve ahlaki normlar çerçevesinde sınırlandırması
- DKapasitelerin, liderlerin kişisel hırsları ve insan doğasındaki hükmetme güdüsüyle şekillenmesi
- EUluslararası örgütlerin devletlerin kapasitelerini dengelemek amacıyla müdahalede bulunması
Cevap
Güç unsurlarının devletlerin bir iç niteliği olarak değil, sistemdeki üniteler arasındaki göreli konumlanışı ve bölüşümü ifade etmesi
Kenneth Waltz'a göre kapasiteler devletlerin birer özelliği olsa da, bunların 'dağılımı' (distribution) devletlerin birbirlerine göre konumlarını belirlediği için yapısal bir değişkendir. Bir devletin gücü ancak diğerlerine kıyasla bir anlam kazanır ve sistemin kutupluluğunu (tek kutuplu, iki kutuplu vb.) belirleyerek devletlerin seçeneklerini kısıtlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Waltz'un Sistemik Yapı Tanımı ve Kapasite Dağılımı
İpuçları
1
Waltz'un 'indirgemeci' (reductionist) ve 'sistemik' (systemic) kuramlar arasında yaptığı ayrımı düşünün.
2
Bir devletin ne kadar güçlü olduğu tek başına mı önemlidir, yoksa diğer devletlere göre konumu mu yapıyı belirler?
3
Kapasite dağılımı, sistemin 'kutupluluğunu' (polarity) belirleyen unsurdur ve bu üniteler arasındaki bölüşümü ifade eder.
Daha Fazla Pratik
Waltz'un iki kutuplu ve çok kutuplu sistemlerin istikrarı hakkındaki görüşlerini inceleyerek kapasite dağılımının sonuçlarını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s