Examkin

Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Antlaşmalar

T ve V devletleri, ülkelerinde faaliyet gösteren silahlı grupları etkisiz hale getirmek amacıyla ikili bir güvenlik işbirliği antlaşması akdetmiş ve usulüne uygun şekilde onaylayarak yürürlüğe koymuşlardır. Söz konusu antlaşmanın bir maddesinde, yakalanan şüphelilerden acil istihbarat toplanabilmesi amacıyla, uluslararası hukukta mutlak olarak yasaklanmış olan işkence yöntemlerinin istisnai ve geçici olarak kullanılabileceği düzenlenmiştir.

Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin emredici kurallara (jus cogens) ilişkin düzenlemeleri dikkate alındığında, bu antlaşmanın hukuki statüsü hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Antlaşma, yapılışı sırasında genel uluslararası hukukun emredici bir kuralı ile çatıştığı için bütünüyle ve baştan itibaren batıldır.Cevap
  2. B
    Sözleşmeye egemen olan taraf iradesi kuralı gereğince antlaşma geçerlidir, ancak emredici kurallara aykırı olan ilgili madde yok hükmündedir.
  3. C
    İki egemen devletin karşılıklı rızasına ve resmi onay işlemine dayandığı için antlaşma hukuken geçerlidir ve ahde vefa ilkesi gereği uygulanmalıdır.
  4. D
    Antlaşmanın uygulanabilirliği, uluslararası mahkemelerin yardımcı kaynaklar olan doktrin ve içtihatlar çerçevesinde vereceği onaya bağlıdır.
  5. E
    Taraflar uyuşmazlık halinde yargı organına hakkaniyet ve nisfet kuralına göre karar verme yetkisi tanırlarsa, antlaşma baştan itibaren geçerli hale gelir.

Cevap

Antlaşmanın yapılışı sırasında jus cogens kuralı olan işkence yasağı ile çatışması nedeniyle bütünüyle ve baştan itibaren batıl olduğunu ifade eden seçenektir.
Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. maddesine göre, yapılışı sırasında genel uluslararası hukukun emredici bir kuralı (jus cogens) ile çatışan her antlaşma baştan itibaren batıldır (kesin hükümsüzdür). İşkence yasağı uluslararası hukukta tartışmasız bir emredici kuraldır. Ayrıca emredici kurallara aykırılık söz konusu olduğunda antlaşmanın bölünebilirliği ilkesi uygulanmaz; yani sadece yasak içeren madde değil, antlaşma bütünüyle geçersiz sayılır.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki antlaşmanın içeriği ile uluslararası hukukun emredici kuralları (jus cogens) arasındaki ilişkinin tespit edilmesi.
İşkence yasağının uluslararası hukukta bir jus cogens kuralı olduğu ve antlaşma metninin bu kuralı doğrudan ihlal ettiği belirlenir.
Antlaşmanın meşruiyetini değerlendirmek için temel ve üstün nitelikli normlara uygunluğuna bakılmalıdır.
2
Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'ne göre jus cogens kuralına aykırılığın hukuki sonucunun belirlenmesi.
Emredici kurala aykırı antlaşmaların Madde 53 uyarınca baştan itibaren batıl (kesin hükümsüz) olduğu ve bu durumlarda bölünebilirlik (kısmi iptal) ilkesinin uygulanamayacağı tespit edilir.
Hukuki yaptırımın kapsamını (kısmi iptal mi yoksa mutlak butlan mı) doğru saptamak ve taraf rızasının sınırlarını belirlemek gereklidir.

Anahtar Kavram

Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi Madde 53 (Jus Cogens'e Aykırılık ve Mutlak Butlan)
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Antlaşmalar

Bu konudan daha fazla soru