Examkin

Soru

Zorluk: ZorAjan-Yapı (Fail-Yapı) Sorunu ve Karşılıklı Kuruluş

İnşacı (konstrüktivist) kuramda, uluslararası sistemin yapısı ve bu yapı içindeki aktörlerin (faillerin) varlığı arasındaki ontolojik ilişki, rasyonalist kuramların "verili" kabul ettiği varsayımları sorunsallaştırır. Alexander Wendt'in "karşılıklı kuruluş" (mutual constitution) olarak adlandırdığı bu süreçte, toplumsal pratiklerin rolü dikkate alındığında, fail-yapı ilişkisinin işleyişine dair aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

  1. Faillerin toplumsal pratikleri, yapıyı kuran anlam haritalarını oluştururken; bu yapı da faillerin kimlik ve çıkarlarını 'verili' olmaktan çıkarıp sosyal olarak inşa edilen değişkenlere dönüştürür.Cevap
  2. B
    Uluslararası sistemin anarşik yapısı, faillerin davranışlarını belirleyen dışsal bir kısıtlayıcıdır ve devletler bu yapısal zorunluluklar çerçevesinde kimliklerinden bağımsız rasyonel tercihlerde bulunurlar.
  3. C
    Uluslararası yapı, rasyonel aktörlerin iş birliği maliyetlerini düşürmek amacıyla tasarladıkları araçsal bir düzenleme olup, faillerin ontolojik özelliklerini etkileme gücüne sahip değildir.
  4. D
    Yapı ve fail arasındaki ilişki asimetriktir; yapı her zaman faillerden önce gelir ve faillerin eylemleri yapının temel mantığını değiştirebilecek bir kurucu güce sahip değildir.
  5. E
    Uluslararası sistem, devletlerin maddi güç dağılımı tarafından belirlenen nesnel bir gerçekliktir ve faillerin fikirsel süreçleri bu maddi yapının işleyişi üzerinde kurucu bir rol oynamaz.

Cevap

Faillerin toplumsal pratiklerinin yapıyı kuran anlam haritalarını oluşturduğu, yapının ise faillerin kimlik ve çıkarlarını sosyal olarak inşa ettiği yargısı doğrudur.
İnşacı kuramda 'karşılıklı kuruluş' ilkesi, faillerin ve yapının birbirlerinden bağımsız bir ontolojik statüye sahip olmadığını savunur. Failler, sahip oldukları kimlik ve çıkarlar doğrultusunda toplumsal pratikler sergilerler; bu pratikler zamanla paylaşılan anlamlar oluşturarak uluslararası yapıyı inşa eder. Aynı zamanda bu inşa edilmiş yapı, faillere kimliklerini ve çıkarlarını hatırlatarak onların kim olduğunu ve ne istemeleri gerektiğini belirler. Bu nedenle faillerin pratikleri yapıyı kurarken, yapı da faillerin kimliklerini inşa eder.

Adım Adım Çözüm

1
İnşacı kuramın fail ve yapıya yaklaşımını rasyonalist (neorealizm/neoliberalizm) kuramlarla kıyaslayın.
Rasyonalizmin aksine inşacılık, faili (devlet) ve yapıyı (anarşi) birbirine dışsal ve sabit unsurlar olarak görmez.
Fail-yapı sorunu, bu iki unsurun birbirini nasıl var ettiğini (ontolojik ilişki) anlamayı gerektirir.
2
Karşılıklı kuruluş (mutual constitution) kavramının içeriğini analiz edin.
Bu kavram, yapının faillerin kimliklerini tanımladığını, faillerin de eylemleriyle yapıyı yeniden ürettiğini ifade eder.
Tek yönlü bir determinizm yerine döngüsel bir etkileşim söz konusudur.
3
Toplumsal pratiklerin bu döngüdeki rolünü belirleyin.
Pratikler, fikirlerin ve normların eyleme dökülerek yapıyı (anlam haritalarını) somutlaştırdığı araçlardır.
Yapı ancak faillerin paylaşılan fikirleri doğrultusunda hareket etmesiyle varlığını sürdürür.

Anahtar Kavram

İnşacılıkta Fail-Yapı İlişkisi ve Karşılıklı Kuruluş
Bu soruyu puanla

Konular

Ajan-Yapı (Fail-Yapı) Sorunu ve Karşılıklı Kuruluş

Bu konudan daha fazla soru