Soru

Zorluk: ZorUluslararası Antlaşmalar

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 'Antlaşmalar ve Üçüncü Devletler' başlığı altındaki düzenlemeleri dikkate alındığında, bir antlaşmanın taraf olmayan bir devlet (üçüncü devlet) için hak veya yükümlülük doğurma usulüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Üçüncü bir devlet için bir yükümlülüğün doğabilmesi için bu devletin söz konusu yükümlülüğü açıkça ve yazılı olarak kabul etmesi şarttır; haklar bakımından ise devletin aksi yönde bir belirtisi olmadıkça rızası varsayılır.Cevap
  2. B
    Hem hakların hem de yükümlülüklerin üçüncü devlet için hukuki sonuç doğurabilmesi, her iki durumda da bu devletin resmi bir nota ile yazılı ve açık onay vermesine bağlıdır.
  3. C
    Bir antlaşma emredici bir hukuk kuralı (jus cogens) niteliğindeyse, üçüncü devletin rızası aranmaksızın hem hak hem de yükümlülükler bu devlet için doğrudan bağlayıcı hale gelir.
  4. D
    Üçüncü devlet lehine tanınan bir hak, antlaşmanın taraflarınca herhangi bir koşula bağlı olmaksızın ve üçüncü devletin görüşü alınmaksızın her an tek taraflı olarak ortadan kaldırılabilir.
  5. E
    Uluslararası teamül hukuku kuralı haline gelmemiş hiçbir antlaşma hükmü, üçüncü devletin yazılı rızası olsa dahi o devlet üzerinde herhangi bir yükümlülük doğuramaz.

Cevap

Üçüncü bir devlet için yükümlülük doğması açık ve yazılı kabul gerektirirken, hak doğması durumunda devletin aksi yönde bir belirtisi olmadıkça rızası varsayılır.
Doğru ifade, yükümlülükler için yazılı ve açık kabul şartını (Madde 35), haklar için ise aksi belirtilmedikçe varsayılan rıza mekanizmasını (Madde 36) tam olarak yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Genel kuralı (Pacta Tertiis Nec Nocent Nec Prosunt) hatırla.
Bir antlaşma, üçüncü bir devlet için onun rızası olmaksızın ne hak ne de yükümlülük doğurur.
Uluslararası hukukta devletlerin egemen eşitliği ve rıza ilkesi esastır.
2
Viyana Sözleşmesi Madde 35'teki yükümlülük şartlarını analiz et.
Yükümlülük için tarafların niyeti + üçüncü devletin yazılı ve açık kabulü gerekir.
Devletlere rızaları dışında borç yüklenemeyeceği için şartlar daha katıdır.
3
Viyana Sözleşmesi Madde 36'daki hak şartlarını analiz et.
Hak için tarafların niyeti yeterlidir; üçüncü devlet itiraz etmedikçe rızası var sayılır.
Lehe olan durumlar için zımni rıza (presumed consent) yeterli görülmüştür.

Anahtar Kavram

Antlaşmaların Üçüncü Devletlere Etkisi

Daha Fazla Pratik

Antlaşmaların geri alınması ve değiştirilmesi (Madde 37) ile ilgili senaryo sorularına göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla