Uluslararası hukukta devletin haksız fiilden kaynaklanan sorumluluğu; bir davranışın varlığını ve bu davranışın belirli niteliklere sahip olmasını gerektirir. Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) tarafından hazırlanan 2001 tarihli "Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Doğan Sorumluluğu Taslak Maddeleri" ve genel kabul görmüş doktriner yaklaşımlar çerçevesinde, sorumluluğun doğması için gereken kurucu unsurlar "subjektif" ve "objektif" unsurlar olarak ikiye ayrılmaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisinde bu iki unsurun içeriği doğru tanımlanmıştır?
- ASubjektif unsur: Fiilin işlenmesinde devlet organlarının kasti veya ihmali bir kusurunun bulunması / Objektif unsur: Fiil sonucunda mutlaka maddi bir zararın meydana gelmiş olması
- Subjektif unsur: Fiilin uluslararası hukuka göre devlete isnat edilebilir olması / Objektif unsur: Fiilin devletin bir uluslararası yükümlülüğünü ihlal etmesiCevap
- CSubjektif unsur: Fiili işleyen kişinin mutlak diplomatik dokunulmazlığa sahip olması / Objektif unsur: İhlal edilen kuralın mutlaka bir antlaşma hükmü olması
- DSubjektif unsur: Mağdur devletin haksız fiile karşı diplomatik koruma işletmesi / Objektif unsur: İlgili devletin tüm iç hukuk yollarının tüketilmiş olması
- ESubjektif unsur: Fiili işleyen organın yetkisini aşarak (ultra vires) hareket etmesi / Objektif unsur: Fiilin devletin iç hukukuna göre de hukuka aykırı olması
Cevap
Subjektif unsur; fiilin uluslararası hukuka göre devlete isnat edilebilir olmasını, objektif unsur ise fiilin devletin bir uluslararası yükümlülüğünü ihlal etmesini ifade eder.
Doğru cevap olan seçenek, ILC'nin 2. maddesinde yer alan ve uluslararası sorumluluğun temelini oluşturan iki ayağı tam olarak tanımlamaktadır: Bir davranışın devlete isnat edilmesi (subjektif unsur) ve bu davranışın bir yükümlülüğü ihlal etmesi (objektif unsur). Bu iki unsurun varlığı, başka bir şart (zarar veya kusur gibi) aranmaksızın uluslararası haksız fiilin oluşması için yeterlidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Devletin Uluslararası Sorumluluğunun Kurucu Unsurları (İsnadiyet ve İhlal)
İpuçları
1
Uluslararası haksız fiilin oluşması için bir davranışın hem 'kime ait olduğu' hem de 'neye aykırı olduğu' belirlenmelidir.
2
Modern uluslararası hukukta zarar ve kusur (kast/ihmal) her zaman kurucu unsur olarak aranmaz. İsnadiyet ve yükümlülük ihlali yeterlidir.
3
ILC Madde 2'ye göre subjektif unsur davranışın devlete atfedilmesini, objektif unsur ise davranışın uluslararası yükümlülüğe aykırılığını temsil eder.
Daha Fazla Pratik
İsnadiyet kuralları çerçevesinde 'ultra vires' (yetki aşımı) durumunda devletin sorumluluğunun nasıl etkilendiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s