Uluslararası ilişkiler teorisindeki rasyonalizm (neorealizm ve neoliberalizm) ile inşacılık (konstrüktivizm) arasındaki tartışma, aktörlerin hangi temel davranış mantığına göre hareket ettiği sorusu üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Bu bağlamda, rasyonalist yaklaşımların ve inşacılığın benimsediği davranış mantıklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Rasyonalizm, devletlerin maliyet-fayda analizi yaparak 'sonuç odaklı mantık' (logic of consequences) ile hareket ettiğini; inşacılık ise eylemlerin sosyal norm ve kimliklere göre belirlendiği 'uygunluk mantığı' (logic of appropriateness) çerçevesinde gerçekleştiğini savunur.Cevap
- BRasyonalizm, uluslararası anarşiyi her zaman bir 'kaos' ve 'çatışma' durumu olarak görürken; inşacılık, anarşinin merkezi bir otorite tarafından koordine edildiği bir 'iş birliği' ortamı olduğunu savunur.
- CRasyonalizm, devletlerin çıkarlarının sosyal etkileşim süreciyle 'içsel' (endogenous) olarak inşa edildiğini savunurken; inşacılık, çıkarların etkileşim öncesinde 'verili' (exogenous) olduğunu kabul eder.
- DRasyonalizm, devletlerin sadece 'mutlak kazanç' (absolute gains) peşinde koştuğunu ileri sürerken; inşacılık, devletlerin yalnızca 'göreceli kazanç' (relative gains) odaklı olduğunu iddia eder.
- ERasyonalizm, analizlerini tamamen bireysel liderlerin psikolojik süreçleri üzerine kurgularken; inşacılık, bireyi sistemden tamamen bağımsız bir fail olarak ele alır.
Cevap
Rasyonalizm, devletlerin maliyet-fayda analizi yaparak 'sonuç odaklı mantık' ile hareket ettiğini; inşacılık ise eylemlerin sosyal norm ve kimliklere göre belirlendiği 'uygunluk mantığı' çerçevesinde gerçekleştiğini savunur.
Doğru ifade, rasyonalist teorilerin (Neorealizm ve Neoliberalizm) devlet davranışlarını 'sonuç odaklı mantık' (logic of consequences) üzerinden fayda-maliyet analiziyle açıkladığını, buna karşın inşacılığın davranışları toplumsal normlar ve kimliklerle uyumlu 'uygunluk mantığı' (logic of appropriateness) üzerinden açıkladığını belirtmektedir. Bu, iki okul arasındaki en temel metodolojik ve ontolojik ayrım noktalarından biridir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Rasyonalizm (Sonuç Odaklı Mantık) ve İnşacılık (Uygunluk Mantığı) Ayrımı
Daha Fazla Pratik
Alexander Wendt'in 'Anarşi devletlerin ondan ne anladığıdır' sözünü rasyonalist anarşi anlayışıyla karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s