Uluslararası İlişkiler disiplininde inşacı (konstrüktivist) teori, rasyonalist yaklaşımlar… — KPSS Uluslararası İlişkiler

Uluslararası İlişkiler disiplininde inşacı (konstrüktivist) teori, rasyonalist yaklaşımlara getirdiği eleştirilerle dikkat çekse de kendi içerisinde "geleneksel" ve "eleştirel" olmak üzere iki temel eğilime ayrılmıştır. Bu ayrım, özellikle sosyal gerçekliğin doğası ve bilginin bilimsel statüsü noktalarında belirginleşmektedir. Buna göre, Alexander Wendt tarafından temsil edilen geleneksel inşacılığı, eleştirel inşacılıktan ayıran temel epistemolojik duruş aşağıdakilerden hangisidir?

A
Bilginin ve kimliklerin üretiminde dil, söylem ve iktidar ilişkilerinin birincil derecede belirleyici olduğunu savunması.
"Bilimsel gerçekçilik" (scientific realism) ilkesini benimseyerek, rasyonalist teorilerle yöntemsel bir köprü kurmayı ve açıklayıcı bir teori olmayı hedeflemesi.Cevap
C
Uluslararası sistemdeki anarşinin, devletlerin doğasından kaynaklanan ve değiştirilemez maddi bir gerçeklik olduğunu kabul etmesi.
D
Analiz düzeyini birey odaklı tutarak, uluslararası yapıların devletlerin dış politikası üzerinde hiçbir etkisinin olmadığını ileri sürmesi.
E
Evrensel ahlak ilkelerinin ve idealist normların, uluslararası sistemdeki tüm çatışmaları sona erdirecek yegane araç olduğunu savunması.

Cevap

Geleneksel inşacılık, "bilimsel gerçekçilik" (scientific realism) temelinde rasyonalist teorilerle yöntemsel bir uyum yakalamaya çalışmasıyla eleştirel kanattan ayrılır.

Geleneksel inşacılık, Alexander Wendt'in temsil ettiği üzere, rasyonalist teorilerin (neorealizm ve neoliberalizm) pozitivist bilim anlayışıyla sosyal inşacılığın ontolojik varsayımlarını birleştirmeye çalışır. Bu çabada kullanılan en temel araç 'bilimsel gerçekçilik'tir; bu sayede sosyal yapıların (kimlik ve normlar gibi) tıpkı maddi yapılar gibi dışsal ve gözlemlenebilir bir gerçekliği olduğu savunularak 'açıklayıcı' bir teori üretilmeye çalışılır.

Adım Adım Çözüm

İnşacılığın iki kanadı arasındaki ontolojik ve epistemolojik farkı belirle.

Geleneksel inşacılık (Wendt) 'via media' (orta yol) arayışındayken, eleştirel inşacılık post-pozitivist/yansıtmacı bir çizgidedir.

Ayrımın temelinde bilimsel yönteme ve sosyal gerçekliğin ne ölçüde 'nesnel' olarak incelenebileceğine dair bakış açısı yatar.

Geleneksel inşacılığın (Wendt) temel varsayımını analiz et.

Wendt, sosyal yapıların maddi yapılar kadar 'gerçek' olduğunu ancak bilimsel yöntemlerle açıklanabileceğini (scientific realism) savunur.

Bu duruş, inşacılığı ana akım (rasyonalist) teorilerle diyalog kurabilir hale getirir.

Eleştirel inşacılığın vurgusunu karşılaştır.

Eleştirel inşacılar dil, söylem ve iktidar gibi unsurların gerçekliği tamamen kurguladığını savunarak bilimsel nesnellik iddiasını reddederler.

Geleneksel inşacılığı eleştirenlerin temel noktası, Wendt'in pozitivist bilim anlayışına çok fazla taviz verdiğidir.

Anahtar Kavram

İnşacılıkta Geleneksel (Wendtçi) ve Eleştirel Ayrımı

İpuçları

Geleneksel inşacılığın en önemli ismi Alexander Wendt'tir ve o, rasyonalistler ile post-pozitivistler arasında bir 'orta yol' (via media) arar.

Ayrım noktası 'gerçekliğin ne kadar gerçek olduğu' ve bunun nasıl inceleneceği ile ilgilidir. Wendt, bilimin nesnelliğine inanır.

Epistemolojik olarak pozitivizme daha yakın duran 'bilimsel gerçekçilik' kavramına odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Wendt'in 'Anarşi devletlerin ondan ne anladığıdır' makalesinde neorealizme getirdiği yöntem eleştirilerini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Wendt'in rasyonalistleri (neorealizm/neoliberalizm) 'ontolojik olarak' eleştirdiğini, ancak 'epistemolojik (yöntemsel) olarak' onlarla aynı zeminde (bilimsel yöntem) buluştuğunu hatırlamak soruyu çözmeyi kolaylaştırır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru