Examkin

Soru

Zorluk: ZorRasyonalizm - İnşacılık Tartışması

Uluslararası ilişkiler teorisindeki rasyonalizm-inşacılık tartışmasında, rasyonalist yaklaşımlar (Neorealizm ve Neoliberalizm) aktörlerin çıkarlarının ve kimliklerinin etkileşim öncesinde verili (dışsal) olduğunu kabul ederken; inşacılar bu unsurların toplumsal etkileşim süreciyle içsel olarak şekillendiğini savunur. Bu bağlamda James March ve Johan Olsen tarafından kavramsallaştırılan "uygunluk mantığı" (logic of appropriateness), aktörlerin davranışlarını açıklarken rasyonalistlerin "sonuç odaklı mantık" (logic of consequences) yaklaşımından ayrılır.

Buna göre, "uygunluk mantığı" çerçevesinde hareket eden bir devletin dış politika davranışını aşağıdakilerden hangisi en iyi betimler?

  1. Aktörün, karşılaştığı bir durumda kendi kimliğine ve içinde bulunduğu toplumsal çevrenin normatif beklentilerine en uygun düşen eylemi seçmesiCevap
  2. B
    Aktörün, mevcut seçenekler arasından kendi önceden tanımlanmış maddi çıkarlarına en yüksek stratejik getiriyi sağlayacak olanı tercih etmesi
  3. C
    Aktörün, uluslararası sistemin anarşik yapısından kaynaklanan hayatta kalma güdüsüyle sadece maddi güç kapasitesini artırmaya odaklanması
  4. D
    Aktörün, uluslararası rejimlerin sağladığı bilgi akışı sayesinde hile yapma riskini azaltarak iş birliğinden doğacak mutlak kazancı hedeflemesi
  5. E
    Aktörün, dış politika kararlarını tamamen iç siyasi baskı gruplarının ve bürokratik yapıların çıkarlarını uzlaştırmak amacıyla şekillendirmesi

Cevap

Aktörün, karşılaştığı bir durumda kendi kimliğine ve içinde bulunduğu toplumsal çevrenin normatif beklentilerine en uygun düşen eylemi seçmesi
Uygunluk mantığı (logic of appropriateness), aktörlerin davranışlarını rasyonel bir fayda-maliyet hesabından ziyade, sahip oldukları kimliklerin ve içinde bulundukları toplumsal yapının (normlar, kurallar) beklentileriyle uyumlu olup olmadığına göre belirlediklerini savunur. Bu yaklaşımda aktör, 'Doğru olan nedir?' sorusuna kimliği üzerinden yanıt arar; yani davranış, toplumsal çevrenin normatif standartlarına uygunluk gösterme amacı taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Rasyonalizm ve İnşacılık arasındaki eylem mantığı farkını analiz etmek.
Rasyonalizm stratejik hesaplamaya (sonuç odaklı mantık), İnşacılık ise sosyal normlara ve kimliğe (uygunluk mantığı) dayanır.
Tartışmanın temel ontolojik ayrımını saptamak için bu adım gereklidir.
2
Uygunluk mantığının (logic of appropriateness) tanımını uygulamak.
Bu mantıkta aktör 'Bana ne kazandırır?' diye değil, 'Benim kimliğimdeki bir aktör bu durumda ne yapmalıdır?' diye sorar.
İnşacı perspektifin aktör davranışını nasıl açıkladığını netleştirmek gerekir.
3
Seçenekleri bu normatif ve kimlik odaklı çerçeveyle karşılaştırmak.
Kimlik ve normatif beklenti vurgusu yapan seçenek doğru olarak belirlenir.
Diğer seçeneklerin rasyonalist (maddi çıkar, fayda hesabı) veya farklı analiz düzeylerine ait olduğu görülür.

Anahtar Kavram

Uygunluk Mantığı (Logic of Appropriateness)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Rasyonalizm - İnşacılık Tartışması

Bu konudan daha fazla soru