Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yolları arasında en sık başvurulan yöntem olan müzakere (görüşme) süreci, taraflar arasında doğrudan yürütülen diplomatik bir usuldür. Bu yöntemin hukuki niteliği ve taraflara yüklediği ödevler göz önüne alındığında, müzakere yükümlülüğü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AMüzakere süreci, uyuşmazlık çözülene kadar tarafların görüşme masasından ayrılmasını hukuken yasaklayan mutlak bir yükümlülüktür.
- Tarafların iyi niyetle müzakere etme yükümlülüğü bulunsa da, bu yükümlülük her durumda mutlaka bir anlaşmaya varılması gerektiği anlamına gelmez.Cevap
- CMüzakere yöntemi sadece teknik ve hukuki konularda uygulanabilir, siyasi nitelikli egemenlik uyuşmazlıklarında başvurulması mümkün değildir.
- DMüzakere aşamasının başarısızlıkla sonuçlanması, uyuşmazlığın otomatik olarak Uluslararası Adalet Divanı'nın zorunlu yargı yetkisine girmesine neden olur.
- EMüzakere sürecinin geçerli sayılabilmesi için görüşmelerin mutlaka tarafsız bir üçüncü devletin toprağında yürütülmesi şarttır.
Cevap
Müzakere yükümlülüğü, tarafların iyi niyetle görüşme yapmasını gerektiren bir vasıta borcu olup her durumda bir anlaşmaya varılması zorunluluğunu içermez.
Uluslararası hukukta devletlerin uyuşmazlıkları barışçıl yollarla çözme yükümlülüğü (BM Şartı 2. Madde, fıkra 3), müzakere aşamasında tarafların 'iyi niyetle' ve 'anlaşmaya varma amacı taşıyan anlamlı görüşmeler' yapmasını gerektirir. Ancak bu bir sonuç borcu (obligation of result) değil, bir vasıta borcudur (obligation of means). Dolayısıyla, devletler masada dürüstçe çözüm aramalıdır; fakat çıkarları uyuşmadığında anlaşma yapmadan masadan kalkmaları müzakere yükümlülüğünün ihlali sayılmaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İyi Niyetle Müzakere Yükümlülüğü (Obligation of Means vs. Result)
İpuçları
1
Uluslararası hukukta devletlerin uyuşmazlıkları çözerken 'iyi niyet' (good faith) ilkesine uyması gerektiğini düşünün.
2
Hukukta 'çaba gösterme yükümlülüğü' ile 'belirli bir sonuca ulaşma yükümlülüğü' arasındaki farka odaklanın.
3
Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı davasında Uluslararası Adalet Divanı'nın, tarafların sadece bir araya gelmesini değil, müzakereleri anlamlı kılması gerektiğini vurguladığını hatırlayın.
Daha Fazla Pratik
Müzakere yolunun tüketilmesinin, bir uyuşmazlığın yargı organına taşınması için bir 'ön şart' (admissibility) olup olmadığına dair yargı kararlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s