Soru

Zorluk: Çok zorUluslararası Antlaşmalar

19691969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi rejimine göre; bir devletin müzakere edip imzaladığı (signaturesignature) ancak henüz onay (ratificationratification) işlemlerini tamamlamadığı çok taraflı bir antlaşmanın belirli bir hükmünün, genel uluslararası hukukun emredici bir kuralı (jusjus cogenscogens) ile çatıştığının tespit edilmesi durumunda, antlaşmanın akıbeti ve "hükümlerin ayrılabilirliği" (separabilityseparability) ilkesinin uygulanabilirliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Devlet, onay aşamasında emredici kurala aykırı olan hükme çekince koyarak antlaşmanın geri kalan kısmına taraf olabilir.
  2. B
    Antlaşmanın emredici kurala aykırı olmayan hükümleri antlaşmanın bütününe zarar vermeden ayrılabiliyorsa, antlaşma sadece o hükümler bakımından geçerli kabul edilir.
  3. Emredici kuralla çatışma hali mutlak butlan sebebi olduğundan antlaşmanın bütünü batıldır ve hükümlerin ayrılabilirliği ilkesi bu durumda hiçbir şekilde uygulanamaz.Cevap
  4. D
    Antlaşma, emredici kurala aykırı olsa bile tüm taraflar oybirliğiyle bu hükmün uygulanmasını kabul ederse antlaşma uluslararası hukukta geçerlilik kazanır.
  5. E
    Bu durum devletin rızasının sakatlandığı bir "hata" (errorerror) hali olarak kabul edilir ve antlaşma ancak ilgili devletin itirazı halinde geçersiz sayılır.

Cevap

Emredici kuralla (jus cogens) çatışma hali mutlak butlan sebebi olduğundan antlaşmanın bütünü batıldır ve hükümlerin ayrılabilirliği ilkesi bu durumda uygulanamaz.
Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'ne göre, bir antlaşmanın akdedildiği sırada mevcut olan emredici bir kurala (jusjus cogenscogens) aykırı olması durumu mutlak butlanla sonuçlanır (Madde 5353). Bu tür ağır geçersizlik hallerinde (ayrıca devlete veya temsilciye yönelik zorlama hallerinde), antlaşmanın geçerli kısımlarının geçersiz kısımlardan ayrılmasına imkan tanıyan 'hükümlerin ayrılabilirliği' ilkesi (Madde 4444) uygulanamaz. Dolayısıyla antlaşma bütünüyle geçersiz sayılır.

Adım Adım Çözüm

1
Antlaşmanın geçersizlik nedenini tespit et.
Antlaşma, akdedildiği sırada mevcut olan bir emredici kurala (jusjus cogenscogens) aykırıdır (19691969 Viyana Sözleşmesi Madde 5353).
Geçersizliğin türünü (mutlak/nispi) belirlemek için nedenin tespiti şarttır.
2
Hükümlerin ayrılabilirliği (separabilityseparability) kuralını (44.44. madde) incele.
Sözleşmenin 44.44. maddesinin 5.5. fıkrası, 5151, 5252 ve 53.53. maddelerden (zorlama ve jus cogens) kaynaklanan geçersizlik hallerinde hükümlerin ayrılmasına izin verilmediğini hükme bağlar.
Hangi geçersizlik hallerinde antlaşmanın sadece bir kısmının kurtarılabileceğini belirlemek gerekir.
3
Onay ve çekince mekanizmalarının etkisini değerlendir.
Çekince, ancak antlaşmanın kendisi geçerliyse hüküm doğurabilir; mutlak batıl bir metne çekince koyarak geçerlilik kazandırılamaz.
İmza ve onay arasındaki usuli süreçlerin esasa ilişkin sakatlığı giderip gideremeyeceğini analiz etmek içindir.
4
Nihai hukuki sonucu belirle.
Antlaşmanın bütünü geçersizdir (voidvoid abab initioinitio).
VCLT rejimindeki emredici kuralların mutlak koruyucu etkisinin sonucudur.

Anahtar Kavram

Uluslararası Antlaşmalarda Geçersizlik ve Hükümlerin Ayrılabilirliği
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla