Soru

Zorluk: KolayRasyonalizm - İnşacılık Tartışması

Uluslararası politika analizlerinde, neorealizm ve neoliberalizm gibi rasyonalist teoriler ile inşacılık (konstrüktivizm) arasındaki temel tartışma alanlarından biri eylem mantığıdır. Rasyonalist bakış açısı, aktörlerin eylemlerini fayda-maliyet hesaplarına dayanan 'sonuç odaklı mantık' (logic of consequences) üzerinden açıklar. Bu yaklaşıma göre devletler, verili (dışsal) çıkarlarını maksimize edecek en verimli araçları seçerler.

Öte yandan inşacılık, devletlerin birer toplumsal aktör olduğunu ve eylemlerinin sadece maddi çıkarlarla değil; uluslararası normlar, kimlikler ve paylaşılan değerler tarafından şekillendiğini savunur. Bir devlet, bir eylemi sırf güç veya kazanç getirdiği için değil, uluslararası toplumun meşru bir üyesi olmak adına 'olması gereken doğru davranış budur' diyerek yerine getirebilir.

Bu metne göre inşacı yaklaşım, devletlerin söz konusu kural ve norm temelli davranış modelini ifade etmek için aşağıdaki kavramlardan hangisini kullanır?

  1. Uygunluk mantığıCevap
  2. B
    Göreli kazanç arayışı
  3. C
    Karmaşık karşılıklı bağımlılık
  4. D
    Güvenlik maksimizasyonu
  5. E
    Mutlak anarşi koşulları

Cevap

Uygunluk mantığı
İnşacı (Konstrüktivist) teoriye göre uluslararası ilişkilerdeki aktörler, eyleme geçmeden önce salt fayda ve maliyeti (sonuç odaklı mantık / logic of consequences) hesaplamazlar. Bunun yerine 'Benim gibi bir aktör bu durumda nasıl davranmalıdır?' sorusunu sorarak uluslararası normlara, yerleşmiş kurallara ve paylaşılan kimliklerine uygun hareket etmeye çalışırlar. Literatürde James March ve Johan Olsen tarafından kavramsallaştırılan ve inşacılık tarafından benimsenen bu kavram 'uygunluk mantığı' (logic of appropriateness) olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen teorik karşılaştırmayı analiz et.
Rasyonalist teorilerin 'sonuç odaklı mantık' (maliyet-fayda) ile hareket ettiği, inşacılığın ise eylemleri kimlik, normlar ve meşruiyet üzerinden açıkladığı tespit edilir.
Sorunun kökünde inşacılığın benimsediği eylem mantığının terimsel karşılığı sorulmaktadır.
2
Seçeneklerdeki kavramları ait oldukları teorilerle eşleştir.
Göreli kazanç ve güvenlik maksimizasyonu (Neorealizm), karmaşık karşılıklı bağımlılık (Neoliberalizm), mutlak anarşi koşulları (Realizm) rasyonalist şemsiye altında yer alırken; 'uygunluk mantığı' inşacı yaklaşıma aittir.
Doğru cevaba ulaşmak için kavramların rasyonalist-inşacı ayrımındaki konumlarının belirlenmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Uygunluk Mantığı (Logic of Appropriateness)
Bu soruyu puanla