Examkin

Soru

Zorluk: OrtaRasyonalizm - İnşacılık Tartışması

Uluslararası İlişkiler teorisinde 1990'lı yıllardan itibaren ana akım yaklaşımlar (Rasyonalizm) ile İnşacılık (Konstrüktivizm) arasında derin bir teorik tartışma yaşanmıştır. Bu tartışmada rasyonalist kanadı temsil eden Neorealizm ve Neoliberalizm ile İnşacı yaklaşımın "eylem mantığı" ve "çıkar oluşumu" konusundaki temel ayrımı aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

  1. Rasyonalizm eylemleri "sonuç odaklı mantık" ve verili/dışsal çıkarlar üzerinden açıklarken; İnşacılık eylemleri "uygunluk mantığı" ve sosyal etkileşimle inşa edilen kimlikler üzerinden açıklar.Cevap
  2. B
    Rasyonalizm devletlerin çıkarlarını sosyal etkileşimle sürekli değişen içsel unsurlar olarak görürken; İnşacılık çıkarların anarşik sistem yapısı tarafından dışsal olarak dayatıldığını savunur.
  3. C
    İnşacılık aktörlerin her durumda maliyet-fayda analizi yaparak (rasyonel tercih) hareket ettiğini savunurken; Rasyonalizm normların davranışları belirleyen tek faktör olduğunu iddia eder.
  4. D
    Rasyonalizm anarşiyi devletler arası etkileşimle her an değişebilen bir sosyal inşa olarak tanımlarken; İnşacılık anarşiyi merkezi otorite yokluğu nedeniyle değişmez bir yapı olarak görür.
  5. E
    Her iki yaklaşım da devletlerin sadece mutlak kazanç elde etmek amacıyla "sonuç odaklı mantık" çerçevesinde hareket ettiği konusunda hemfikirdir.

Cevap

Rasyonalizm eylemleri "sonuç odaklı mantık" (logic of consequences) ve verili çıkarlar üzerinden açıklarken; İnşacılık eylemleri "uygunluk mantığı" (logic of appropriateness) ve sosyal süreçlerle belirlenen kimlik/çıkar oluşumu üzerinden açıklar.
Rasyonalist yaklaşımlar (Neorealizm ve Neoliberalizm), aktörlerin çıkarlarının analiz öncesinde sabit ve dışsal (exogenous) olduğunu varsayar; bu nedenle aktörler beklenen faydayı maksimize edecek 'sonuç odaklı mantık' (logic of consequences) ile hareket ederler. Buna karşın İnşacılık, çıkarların kimliklerden bağımsız olamayacağını ve kimliklerin sosyal etkileşimle inşa edildiğini (endogenous) savunur; eylemler ise toplumsal normlar ve roller çerçevesinde 'uygunluk mantığı' (logic of appropriateness) ile şekillenir.

Adım Adım Çözüm

1
Rasyonalist yaklaşımların (Neorealizm ve Neoliberalizm) temel eylem varsayımını analiz et.
Bu yaklaşımlar aktörlerin rasyonel olduğunu, çıkarlarının analiz öncesinde verili (exogenous) olduğunu ve beklenen sonuçlara göre hareket ettiğini (sonuç odaklı mantık) savunur.
Rasyonalizm, aktörlerin kendi çıkarlarını maksimize etmek için stratejik etkileşimde bulunduğunu varsayar.
2
İnşacı (Konstrüktivist) yaklaşımın rasyonalizme yönelik temel eleştirisini ve alternatif varsayımını değerlendir.
İnşacılık, kimliklerin ve çıkarların sosyal etkileşim yoluyla oluştuğunu (endogenous) ve aktörlerin toplumsal normlara uygun şekilde davrandığını (uygunluk mantığı) savunur.
İnşacılığa göre aktörler 'Benim için en yüksek kazanç nedir?' sorusu yerine 'Benim kimliğimdeki bir aktörün bu durumda ne yapması uygundur?' sorusuna göre hareket eder.
3
İki yaklaşım arasındaki ontolojik ve yöntemsel farkı sentezle.
Rasyonalizm çıkarların 'ne' olduğuna, İnşacılık ise bu çıkarların 'nasıl' inşa edildiğine odaklanır.
Bu ayrım, rasyonalizmin maddeci (materialist) ve bireyci (individualist) ontolojisine karşılık inşacılığın düşünsel (ideational) ve bütünsel (holist) yaklaşımını yansıtır.

Anahtar Kavram

Eylem Mantığı ve Çıkar Oluşumu (Rasyonalizm vs. İnşacılık)
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Rasyonalizm - İnşacılık Tartışması

Bu konudan daha fazla soru