Soru

Zorluk: Çok zorUluslararası Antlaşmalar

Çok taraflı bir antlaşmanın yürürlüğü sırasında taraflardan birinin antlaşma hükümlerini esaslı bir şekilde (material breach) ihlal ettiği tespit edilmiştir. 19691969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 60.60. maddesi uyarınca; bu ihlalden özel olarak etkilenen (specially affected) bir tarafın, diğer tarafların oybirliği ile rızasını aramaksızın başvurabileceği hukuki imkân aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Antlaşmayı, diğer tüm tarafların rızasını aramaksızın tüm taraflar arasında tamamen sona erdirme.
  2. Antlaşmanın yürürlüğünü sadece kendisi ile ihlalde bulunan devlet arasındaki ilişkilerde tamamen veya kısmen askıya alma.Cevap
  3. C
    Antlaşmanın esaslı bir kuralının ihlal edildiğini belirterek antlaşmayı başlangıcından itibaren (ab initio) hükümsüz ilan etme.
  4. D
    İhlal gerçekleştiren devletin diplomatik temsilcilerini sınır dışı ederek antlaşmanın o devlet için sona erdiğini Birleşmiş Milletler'e tescil ettirme.
  5. E
    Antlaşmanın niteliği gereği ihlalin her bir tarafın durumunu kökten değiştirdiğini ispatlayarak antlaşmayı tek taraflı iradesiyle tüm taraflar için sona erdirme.

Cevap

İhlalden özel olarak etkilenen taraf, antlaşmanın yürürlüğünü sadece kendisi ile ihlalde bulunan devlet arasındaki ilişkilerde askıya alabilir.
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 60/2b60/2-b maddesi, çok taraflı bir antlaşmanın ihlali durumunda, bu ihlalden 'özel olarak etkilenen' tarafa, diğer tarafların rızasını beklemeksizin antlaşmayı sadece ihlal eden devlet ile olan ikili ilişkisinde askıya alma (suspending) hakkı tanımaktadır. Bu, kolektif bir karar gerektiren 'tüm taraflar arasında sona erdirme' yetkisinden farklı olarak, doğrudan zarar gören devlete tanınmış bireysel bir haktır.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlığın niteliğini ve antlaşma türünü belirle.
Çok taraflı bir antlaşmada 'esaslı ihlal' (material breach) durumu mevcuttur.
Viyana Sözleşmesi'nin 60.60. maddesi uyarınca, ihlalin sonuçları antlaşmanın iki taraflı veya çok taraflı olmasına göre farklılık gösterir.
2
İlgili tarafın statüsünü analiz et.
Devlet, ihlalden 'özel olarak etkilenen' (specially affected) statüsündedir.
Çok taraflı antlaşmalarda ihlalden etkilenme düzeyi, başvurulabilecek hukuki yolları belirler (60/260/2 fıkrasının bentleri arasındaki ayrım).
3
Viyana Sözleşmesi 60/2b60/2-b maddesini uygula.
İhlalden özel olarak etkilenen devletin, antlaşmayı sadece ihlalci devlet ile arasındaki ikili ilişkide askıya alma yetkisi olduğu görülür.
Bu hak, diğer tarafların oybirliği ile hareket etme zorunluluğundan bağımsız olarak tanınmış bireysel bir savunma imkânıdır.
4
Sona erdirme ile askıya alma farkını değerlendir.
Özel etkilenen devletin yetkisi sadece askıya alma ile sınırlıdır, tek taraflı sona erdirme yetkisi yoktur.
Antlaşmanın bütünlüğünü korumak adına, sona erdirme yetkisi genellikle diğer tarafların kolektif rızasına (60/2a60/2-a) bırakılmıştır.

Anahtar Kavram

Çok Taraflı Antlaşmalarda İhlalin Sonuçları ve Özel Olarak Etkilenen Devletin Statüsü
Bu soruyu puanla