Çok taraflı bir antlaşmanın yürürlüğü sırasında taraflardan birinin antlaşma hükümlerini esaslı bir şekilde (material breach) ihlal ettiği tespit edilmiştir. Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin maddesi uyarınca; bu ihlalden özel olarak etkilenen (specially affected) bir tarafın, diğer tarafların oybirliği ile rızasını aramaksızın başvurabileceği hukuki imkân aşağıdakilerden hangisidir?
- AAntlaşmayı, diğer tüm tarafların rızasını aramaksızın tüm taraflar arasında tamamen sona erdirme.
- Antlaşmanın yürürlüğünü sadece kendisi ile ihlalde bulunan devlet arasındaki ilişkilerde tamamen veya kısmen askıya alma.Cevap
- CAntlaşmanın esaslı bir kuralının ihlal edildiğini belirterek antlaşmayı başlangıcından itibaren (ab initio) hükümsüz ilan etme.
- Dİhlal gerçekleştiren devletin diplomatik temsilcilerini sınır dışı ederek antlaşmanın o devlet için sona erdiğini Birleşmiş Milletler'e tescil ettirme.
- EAntlaşmanın niteliği gereği ihlalin her bir tarafın durumunu kökten değiştirdiğini ispatlayarak antlaşmayı tek taraflı iradesiyle tüm taraflar için sona erdirme.
Cevap
İhlalden özel olarak etkilenen taraf, antlaşmanın yürürlüğünü sadece kendisi ile ihlalde bulunan devlet arasındaki ilişkilerde askıya alabilir.
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin maddesi, çok taraflı bir antlaşmanın ihlali durumunda, bu ihlalden 'özel olarak etkilenen' tarafa, diğer tarafların rızasını beklemeksizin antlaşmayı sadece ihlal eden devlet ile olan ikili ilişkisinde askıya alma (suspending) hakkı tanımaktadır. Bu, kolektif bir karar gerektiren 'tüm taraflar arasında sona erdirme' yetkisinden farklı olarak, doğrudan zarar gören devlete tanınmış bireysel bir haktır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Çok Taraflı Antlaşmalarda İhlalin Sonuçları ve Özel Olarak Etkilenen Devletin Statüsü