Soru

Zorluk: ZorSorumluluğun Kurucu Unsurları

Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) tarafından hazırlanan 2001 tarihli 'Devletin Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerinden Doğan Sorumluluğu' Taslak Maddeleri, uluslararası sorumluluğun doğasını 'tali kurallar' (secondary rules) çerçevesinde belirlemiştir. Bu maddelerin 2. maddesinde düzenlenen kurucu unsurlar ve sorumluluğun genel niteliği dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Sorumluluğun doğması için bir davranışın devlete isnat edilebilir olması ve uluslararası bir yükümlülüğü ihlal etmesi gerekli ve yeterlidir; zarar veya kusur, ilgili asli kural aksini gerektirmedikçe genel birer kurucu unsur değildir.Cevap
  2. B
    Bir devletin sorumluluğunun doğabilmesi için, isnat edilebilir hukuka aykırı fiilin sonucunda başka bir uluslararası hukuk süjesinin doğrudan maddi veya manevi bir zarara uğramış olması kurucu bir şarttır.
  3. C
    Uluslararası hukukta devletin sorumluluğu sübjektif kusur temeline dayandığından, bir devlet organının eyleminde ihmal veya kasıt bulunmadığı durumlarda objektif yükümlülük ihlali gerçekleşse bile sorumluluk doğmaz.
  4. D
    Bir fiilin uluslararası hukuka aykırılığı, öncelikle söz konusu devletin kendi iç hukukundaki nitelemeye bağlıdır; iç hukuka uygun olan bir eylem uluslararası yükümlülüğü ihlal etse dahi sorumluluk doğurmaz.
  5. E
    Devletin bir organının veya görevlisinin kendisine verilen resmi yetki sınırlarını açıkça aşarak gerçekleştirdiği eylemler (ultra vires), devlete isnat edilemez ve bu nedenle sorumluluğun kurucu unsurlarını oluşturmaz.

Cevap

Sorumluluğun doğması için davranışın devlete isnat edilebilir olması ve bir uluslararası yükümlülüğü ihlal etmesi yeterli olup, zarar veya kusur genel kurucu unsurlar değildir.
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun 2001 tarihli Taslak Maddeleri uyarınca, bir devletin uluslararası sorumluluğu için sadece iki unsurun varlığı genel kural olarak aranır: Fiilin devlete uluslararası hukuk uyarınca isnat edilebilmesi (sübjektif unsur) ve fiilin devletin yürürlükteki bir uluslararası yükümlülüğünü ihlal etmesi (objektif unsur). Zarar ve kusur, asli kurallar (primary rules) tarafından özel olarak şart koşulmadığı sürece sorumluluğun doğması için gerekli olan genel unsurlar değildir.

Adım Adım Çözüm

1
ILC 2001 Taslak Maddeler Madde 2'yi analiz et.
İlgili madde sorumluluğu iki unsura indirger: Sübjektif unsur (İsnadiyet) ve Objektif unsur (İhlal).
Uluslararası sorumluluğun temel yapısını anlamak için ana kaynağa başvurulur.
2
Zarar ve kusur kavramlarının bu yapıdaki yerini değerlendir.
Bu kavramlar 'tali kural' seviyesinde genel şart değildir; ancak 'asli kural' (diplomatik koruma gibi) özel olarak gerektiriyorsa aranır.
Uluslararası hukuktaki objektif sorumluluk anlayışını teyit etmek gerekir.
3
İç hukuk ve ultra vires gibi yan unsurların etkisini ele.
İç hukuk nitelemesi ve yetki aşımı isnadiyeti veya hukuka aykırılığı ortadan kaldırmaz.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu kanıtlamak için ILC Madde 3 ve 7'yi kullan.

Anahtar Kavram

Uluslararası Sorumluluğun Objektif Niteliği ve İkili Kurucu Unsur Yapısı
Bu soruyu puanla