Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Antlaşmalar

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi uyarınca bir devlet; bir antlaşmayı imzalarken, onaylarken, kabul ederken, uygun bulurken veya antlaşmaya katılırken kural olarak çekince (rezervasyon) ileri sürme hakkına sahiptir. Ancak bu hak mutlak olmayıp, Sözleşme'nin 19. maddesinde belirli kısıtlamalara tabi tutulmuştur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi kapsamında bir devletin antlaşmaya çekince koymasının yasaklandığı hallerden biridir?

  1. İleri sürülen çekincenin, antlaşmanın konu ve amacına aykırı olmasıCevap
  2. B
    Antlaşmaya taraf olan diğer devletlerden en az birinin çekinceye itiraz etmesi
  3. C
    Çekincenin, Uluslararası Adalet Divanı'nın yerleşik yargı kararlarıyla çelişmesi
  4. D
    Çekincenin, emredici nitelikte olmayan (jus dispositivum) bir antlaşma hükmünü değiştirmeyi amaçlaması
  5. E
    Çekincenin, uluslararası hukuk doktrinindeki (öğreti) genel kabul görmüş görüşlerle uyuşmaması

Cevap

İleri sürülen çekincenin antlaşmanın konu ve amacına aykırı olması, Viyana Sözleşmesi'nin 19. maddesi uyarınca çekince konulmasını engelleyen temel yasaklılık hallerinden biridir.
Doğru cevap antlaşmanın konu ve amacına aykırılıktır. 1969 Viyana Sözleşmesi'nin 19. maddesi; antlaşmanın çekinceyi yasaklamadığı veya sadece belirli çekincelere izin verdiği durumlar dışında, ileri sürülen çekincenin antlaşmanın 'nesne ve gayesine' (object and purpose) aykırı olmamasını şart koşar. Eğer bir çekince antlaşmanın varlık sebebini veya temel hedeflerini ortadan kaldırıyorsa, bu çekincenin ileri sürülmesi hukuken yasaktır.

Adım Adım Çözüm

1
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 19. maddesindeki çekince (rezervasyon) kurallarını analiz edin.
Maddede bir devletin hangi durumlarda çekince koyamayacağı üç ana başlıkta sayılmıştır.
Çekince koyma hakkının sınırlarını belirlemek için ilgili madde hükmüne bakılmalıdır.
2
Madde 19'daki yasaklılık hallerini (a, b ve c bentleri) tespit edin.
Yasaklı haller: 1) Antlaşmanın çekinceyi yasaklaması, 2) Sadece belirli çekincelere izin verilmesi, 3) Çekincenin antlaşmanın konu ve amacına aykırı olması.
Soruda istenen 'yasaklılık hali' bu üç durumdan biri olmalıdır.
3
Seçenekleri bu üç kriterle karşılaştırın.
Antlaşmanın konu ve amacına aykırılık durumu (c bendi) ile birebir örtüşen seçenek doğru kabul edilir.
Diğer seçenekler (itiraz, doktrin, yargı kararları) Sözleşme'nin 19. maddesinde bir yasaklama sebebi olarak düzenlenmemiştir.

Anahtar Kavram

1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi uyarınca çekince (rezervasyon) koyma hakkının sınırları, özellikle 'konu ve amaca aykırılık' (incompatibility with object and purpose) kriteridir.

Daha Fazla Pratik

Çekinceye yapılan itirazların türlerini (basit itiraz ve nitelikli itiraz) ve bunların antlaşmanın yürürlüğe girmesi üzerindeki etkilerini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla