Bir kıyı devleti ile denize kıyısı olmayan komşusu, aralarındaki ticari ilişkileri düzenlemek üzere bir transit geçiş ve ekonomik işbirliği antlaşması akdetmişlerdir. Antlaşmanın müzakereleri sırasında, kıyı devletinin başmüzakerecisine komşu devlet tarafından gizlice yüksek miktarda maddi menfaat sağlanarak tarife indirimleri kabul ettirilmiştir. Ayrıca, nihai antlaşma metninde "transit koridorunun mutlak güvenliğinin sağlanması" gerekçesiyle, söz konusu güzergâhta yaşayan belirli bir etnik grubun vatandaşlıktan çıkarılarak zorla sınır dışı edilmesi ve mallarına el konulması hüküm altına alınmıştır. Yıllar sonra kıyı devletinde yönetime gelen yeni hükümet, bu antlaşmanın hukuki bağlayıcılıktan yoksun olduğunu iddia etmiştir.
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi kuralları dikkate alındığında, bu antlaşmanın hukuki durumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Antlaşma, içeriğindeki etnik grubun zorla sınır dışı edilmesi hükmü uluslararası genel hukukun emredici kurallarına (jus cogens) aykırı olduğu için yapıldığı andan itibaren bütünüyle kesin hükümsüzdür.Cevap
- BMüzakerecinin maddi menfaat karşılığı ayartılması söz konusu olduğundan, antlaşma yalnızca bundan zarar gören kıyı devleti tarafından ileri sürülebilecek nispi butlan yaptırımına tabidir.
- CTaraflar, antlaşmadaki uluslararası hukuka aykırı olan sınır dışı etme hükümlerini metinden ayırarak transit geçişe ilişkin ticari kısımların yürürlükte kalmasını sağlayabilirler.
- DBaşmüzakerecinin kendisine verilen yetkiyi maddi menfaat karşılığında aşması nedeniyle bu işlem devlete isnat edilemez ve antlaşma hukuken hiç doğmamış sayılır.
- EAntlaşma hukukun genel ilkelerine aykırılık teşkil etse de, her iki egemen devletin yazılı rızası bulunduğundan sözleşme serbestisi kapsamında hukuken bağlayıcılığını korur.