Soru

Zorluk: OrtaMüzakere (Görüşme)

Uluslararası antlaşmalarda uyuşmazlıkların yargısal çözüm yollarına (örneğin Uluslararası Adalet Divanı'na) taşınmasından önce bir ön şart olarak öngörülen "müzakere (görüşme) yolunun tüketilmesi" kuralıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bu şartın yerine getirilmiş sayılması için uyuşmazlık taraflarının her ne pahasına olursa olsun nihai bir anlaşmaya varmış olması zorunludur.
  2. B
    Uluslararası teamül hukukuna göre, uyuşmazlığın tarafları arasında diplomatik ilişkiler kesilmişse müzakere şartı kendiliğinden yerine getirilmiş sayılır.
  3. Müzakere yolunun tüketilmiş sayılması için tarafların uyuşmazlığı samimiyetle ele almış olması ve çözümün bu yolla mümkün olmadığının açıkça ortaya çıkması yeterlidir.Cevap
  4. D
    UAD Statüsü uyarınca, tarafların Divan'a başvurmadan önce uyuşmazlık konusu üzerinde en az altı aylık bir kesintisiz müzakere süreci yürütmüş olmaları gerekir.
  5. E
    Müzakere sürecine üçüncü bir devletin arabulucu olarak katılması durumunda, yöntem diplomatik niteliğini kaybederek yargısal bir sürece dönüşür.

Cevap

Müzakere yolunun tüketilmiş sayılması için tarafların uyuşmazlık üzerinde dürüstlükle görüş alışverişinde bulunmuş olması ve çözümün bu yolla mümkün olmadığının somut olarak anlaşılması yeterlidir.
Müzakere yöntemi, tarafların uyuşmazlığı doğrudan çözmeye çalıştığı bir süreçtir. Eğer bir antlaşma bu yolu yargı öncesi zorunlu tutuyorsa, tarafların uyuşmazlığı dürüstçe tartışmış olması ve bir sonuca ulaşılamayacağının (deadlock) anlaşılması, bu usulü şartın yerine getirilmesi için kâfidir. Anlaşmaya varma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Müzakere yolunun hukuki niteliğini analiz et.
Müzakere, bir 'davranış yükümlülüğü' (pactum de negotiando) olup, tarafları mutlaka bir sonuca ulaşmaya zorlamaz.
Uluslararası hukukta devletler anlaşmaya varmaya zorlanamaz, ancak barışçıl çözüm için çaba göstermeye zorlanabilirler.
2
Ön şart (condition precedent) olarak müzakere kavramını değerlendir.
Antlaşmalarda yer alan 'müzakere şartı', yargı organının yetkisini kullanabilmesi için tarafların bu yolu denemiş olmasını gerektirir.
Yargı organları, tarafların kendi aralarında çözebileceği uyuşmazlıklara müdahale etmeden önce bu diplomatik yolun tüketilmesini arar.
3
Şartın ne zaman 'tüketilmiş' sayılacağını belirle.
Görüşmelerin tıkandığı ve çözümün müzakere ile mümkün olmadığının anlaşıldığı nokta, şartın yerine geldiği andır.
Uluslararası Adalet Divanı içtihatlarına göre, uyuşmazlığın taraflarca samimiyetle ele alınması ve pozisyonların netleşmesi yeterlidir.

Anahtar Kavram

Müzakere Yolunun Tüketilmesi (Exhaustion of Negotiations)

İpuçları

1
Müzakerenin bir 'davranış yükümlülüğü' (obligation of conduct) mi yoksa 'sonuç yükümlülüğü' (obligation of result) mü olduğunu düşünün.
2
Yargı organları, bir antlaşmada müzakere ön şartı varsa, uyuşmazlığın artık müzakere ile çözülemeyecek bir noktada (impasse) olup olmadığına bakar.

Daha Fazla Pratik

Kuzey Denizi Kıta Sahanlığı davasındaki 'anlamlı müzakere' kriterini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla