Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSorumluluğun Sonuçları ve Onarım Yükümlülüğü

Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 20012001 tarihli "Devletlerin Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerinden Doğan Sorumluluğu" metni çerçevesinde; bir devletin işlediği hukuka aykırı fiil sonucunda ortaya çıkan zararların onarılması (reparation) ve onarım türleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesin olarak doğrudur?

  1. A
    Bir devlet organının yetkisini aşarak (ultra vires) işlediği ve bir başka devletin manevi şahsiyetine zarar veren fiillerde, bu fiiller devlete isnat edilemeyeceği için onarım yükümlülüğü doğmaz.
  2. 'Tarziye' (satisfaction), 'eski hale getirme' (restitutio in integrum) veya 'tazminat' (compensation) yöntemleriyle giderilemeyen zararlar için başvurulan tamamlayıcı bir onarım biçimidir ve cezalandırıcı bir nitelik taşıyamaz.Cevap
  3. C
    Zararın onarılması kapsamında, 'zaruret hali' (necessity) nedeniyle hukuka aykırılığı ortadan kalkan bir fiilin sebep olduğu maddi kayıplar için 'tazminat' ödenmesi hiçbir koşulda talep edilemez.
  4. D
    Diplomatik koruma kapsamında bir devletin vatandaşına verilen zararın onarımı için 'tazminat' talep edilebilmesi için, ilgili kişinin yerel mahkemelere başvurmasına gerek olmaksızın doğrudan uluslararası yollara gidilmesi yeterlidir.
  5. E
    Manevi zararların giderilmesinde 'tarziye', her zaman 'eski hale getirme' yönteminden önce gelir; zira devletin onuruna verilen zarar maddi iade ile karşılanamayacak kadar önceliklidir.

Cevap

Tarziye'nin (satisfaction) diğer onarım yöntemleriyle giderilemeyen zararlar için başvurulan tamamlayıcı ve cezalandırıcı olmayan bir onarım biçimi olduğu ifadesi doğrudur.
Doğru seçenek, UHK 20012001 Taslak Maddeleri 37. maddede yer alan 'tarziye' tanımına tam olarak uymaktadır. Tarziye, maddi iade veya tazminatla onarılamayan (genellikle manevi/siyasi) zararlar için öngörülen, residüel (artık) bir onarım türüdür. Ayrıca uluslararası hukukta devletlerin cezai sorumluluğu kural olarak kabul edilmediği için, tarziyenin cezalandırıcı (punitive damages) bir nitelik taşıması mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Onarım hiyerarşisinin belirlenmesi
Eski hale getirme (restitutio) birincil, tazminat ikincil, tarziye ise tamamlayıcıdır.
UHK 20012001 Taslak Maddeleri 35, 36 ve 37. maddeler bu hiyerarşiyi düzenler.
2
Tarziye yönteminin sınırlarının analizi
Tarziye; özür dileme, üzüntü beyanı veya ihlalin tespiti şeklinde olabilir ancak cezalandırıcı (punitive) olamaz.
Uluslararası sorumluluk hukukunda amaç cezalandırmak değil, zararı gidermektir.
3
İstisnai durumların (ultra vires, zaruret hali, diplomatik koruma) kontrolü
Bu durumların onarım yükümlülüğünü tamamen ortadan kaldırmadığı veya belirli usuli şartlara bağlı olduğu görülür.
Hukuka aykırılığı kaldıran haller bile maddi tazminat sorusunu saklı tutar (Madde 27).

Anahtar Kavram

Uluslararası Sorumlulukta Onarım Hiyerarşisi ve Tarziyenin Niteliği

Daha Fazla Pratik

Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun 20012001 tarihli metninde yer alan 'Ciddi İhlaller' (Serious Breaches) durumundaki ek onarım yükümlülüklerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Sorumluluğun Sonuçları ve Onarım Yükümlülüğü

Bu konudan daha fazla soru