Klasik emperyalizm teorisyenlerinden J.A. Hobson ve V.I. Lenin'in yaklaşımları dikkate alındığında; emperyalizmin 'nedeni' ve 'sistem içindeki konumu' açısından bu iki isim arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
- Hobson emperyalizmi gelir adaletsizliğinden kaynaklanan ve sosyal reformlarla önlenebilir bir 'sapma' olarak görürken; Lenin, onu kapitalizmin tekelci aşamasında ortaya çıkan kaçınılmaz bir evresi olarak tanımlar.Cevap
- BLenin emperyalizmin devamı için pre-kapitalist bölgelere yayılımın sistemik bir zorunluluk olduğunu savunurken; Hobson bu sürecin sadece banka sermayesiyle ilgili olduğunu savunur.
- CHobson emperyalizmi kapitalizmin yapısal ve zorunlu bir gerekliliği olarak kabul ederken; Lenin bu durumu sadece iç piyasadaki durgunluğu aşmak için seçilen bir politika tercihi olarak nitelendirir.
- DHer iki düşünür de emperyalizmin temel itici gücünün ekonomik faktörler değil, uluslararası sistemdeki anarşik yapıdan kaynaklanan güvenlik arayışı olduğunu ileri sürer.
- EHobson emperyalizmi sivil toplumda rıza üretimine dayalı bir hegemonya süreci olarak görürken; Lenin sadece askeri güç kullanımı üzerine yoğunlaşır.
Cevap
Hobson emperyalizmi gelir dağılımı reformlarıyla düzeltilebilir bir sapma olarak görürken, Lenin bunu kapitalizmin kaçınılmaz ve en yüksek aşaması olarak nitelendirir.
Doğru seçenek, iki düşünür arasındaki en temel ontolojik ayrımı yansıtmaktadır. J.A. Hobson, 1902 tarihli çalışmasında emperyalizmi, kapitalizmin aşırı tasarruf ve düşük tüketim krizini aşmak için seçtiği bir 'politika' olarak görür ve bu durumun sosyal reformlarla (gelir dağılımının düzeltilmesi, ücret artışları) sistem içerisinde çözülebileceğini savunur. V.I. Lenin ise 1916'da yazdığı eserinde, emperyalizmi kapitalizmin tekelci aşamasında (finans kapitalin egemenliği) ulaştığı kaçınılmaz ve 'en yüksek aşaması' olarak tanımlar; ona göre bu durum reformlarla değil ancak sistemin yıkılmasıyla sona erebilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Klasik Emperyalizm Teorileri: Eksik Tüketim vs. Finans Kapital
Daha Fazla Pratik
Bağımlılık Teorisi ile Dünya Sistemleri Teorisi arasındaki 'yarı-çevre' kavramı farkını incelemek bu konudaki bilginizi derinleştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s