Examkin

Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Antlaşmalar

Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu tarafından hazırlanan ve 1969 yılında kabul edilen Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi, emredici normların (jus cogens) antlaşmalar üzerindeki etkisini ayrıntılı olarak düzenler. Sözleşme'nin 64. maddesi, uluslararası hukukun dinamik yapısını yansıtacak şekilde, emredici kurallardaki değişimin yürürlükteki antlaşmalara etkisine odaklanır.

Buna göre, başlangıçta hukuka uygun olarak akdedilmiş ve yürürlüğe girmiş bir uluslararası antlaşmanın, sonradan şekillenen ve ortaya çıkan yeni bir emredici genel uluslararası hukuk kuralı (jus cogens superveniens) ile çatışması durumunda antlaşmanın hukuki akıbeti hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Çatışan antlaşma batıl (geçersiz) hale gelir ve kendiliğinden sona erer.Cevap
  2. B
    Antlaşma yapıldığı tarihteki hukuka uygun olduğundan yürürlükte kalır; jus cogens kuralları, hukuki güvenliği sağlamak adına sadece yeni yapılacak antlaşmalara uygulanır.
  3. C
    Hukukun genel bir ilkesi olan hakkaniyet ve nisfet kuralı (ex aequo et bono) doğrudan devreye girerek antlaşmanın tarafların lehine uyarlanmasını sağlar.
  4. D
    Yardımcı kaynak niteliğini aşarak asli bir norm yaratan Uluslararası Adalet Divanı içtihatları uyarınca, antlaşmanın iptali için mutlaka yargısal bir karar gerekir.
  5. E
    Yeni kuralın oluşum sürecinde sürekli itirazcı (persistent objector) konumunda olan devletler yönünden, antlaşma eskisi gibi uygulanmaya devam eder.

Cevap

Sonradan ortaya çıkan yeni bir emredici kural ile çatışan mevcut antlaşma batıl hale gelir ve sona erer.
1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 64. maddesine göre (Jus cogens superveniens), sonradan ortaya çıkan yeni bir emredici genel uluslararası hukuk kuralı ile çatışan mevcut her antlaşma batıl olur ve sona erer. Emredici kurallar (jus cogens) uluslararası kamu düzenini koruduğu için mutlak üstünlüğe sahiptir. Bu normlar ortaya çıktığı andan itibaren, tarafların iradesinden bağımsız olarak kendileriyle çatışan işlemleri geçersiz kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki hukuki durumun analizi
Soru, mevcut ve başlangıçta geçerli olan bir antlaşmanın, sonradan ortaya çıkan bir emredici kural (jus cogens superveniens) ile çatışması durumunu sormaktadır.
Uluslararası hukukta emredici kuralların zaman içindeki etkisini tespit etmek için olayın mahiyetini anlamak gerekir.
2
Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin ilgili kuralının tespiti
Sözleşme'nin 64. maddesinin emredici kuralların sonradan ortaya çıkması durumunu düzenlediği belirlenir.
Sorunun çözümü doğrudan Viyana Sözleşmesi'nin amir hükmüne dayanmaktadır.
3
Kuralın uygulanması ve sonucun belirlenmesi
64. maddeye göre, yeni emredici kural ortaya çıktığında, bu kurala aykırı olan mevcut antlaşmalar doğrudan batıl (geçersiz) olur ve sona erer.
Jus cogens normları uluslararası kamu düzenini temsil ettiği için, mevcut kazanılmış haklara veya eski kurallara karşı mutlak bir üstünlüğe sahiptir.

Anahtar Kavram

Jus Cogens Superveniens (Sonradan Ortaya Çıkan Emredici Kural)
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Antlaşmalar

Bu konudan daha fazla soru