Soru

Zorluk: OrtaSorumluluğun Kurucu Unsurları

Uluslararası hukukta devletin sorumluluğunu düzenleyen 'ikinci derece kurallar' (secondary rules) uyarınca, bir davranışın 'uluslararası haksız fiil' olarak nitelendirilmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bir eylemin uluslararası haksız fiil sayılabilmesi için öncelikle ilgili devletin iç hukukuna da aykırı olması zorunludur.
  2. Bir devletin eyleminin uluslararası hukuk nezdinde haksız fiil olarak nitelendirilmesi, o eylemin iç hukuka göre 'hukuka uygun' olmasından etkilenmez.Cevap
  3. C
    Sorumluluğun doğması için, yükümlülük ihlalinin yanı sıra her durumda somut bir maddi veya manevi zararın (damage) meydana gelmiş olması kurucu bir unsurdur.
  4. D
    Devletin sorumluluğu için haksız fiilin işlenmesinde ilgili devlet organının mutlaka kasıt veya ağır ihmal (kusur) içerisinde olması şarttır.
  5. E
    Uluslararası sorumluluğun doğması için haksız fiilin mutlaka devletin yürütme organı tarafından gerçekleştirilmiş olması gerekir.

Cevap

Bir devletin eyleminin uluslararası hukuk nezdinde haksız fiil olarak nitelendirilmesi, o eylemin iç hukuka göre 'hukuka uygun' olmasından etkilenmez.
Uluslararası hukukta devletin sorumluluğu, devletin bir eyleminin bir uluslararası yükümlülüğü ihlal etmesi ve bu eylemin devlete isnat edilebilmesi durumunda doğar. ILC 2001 Taslak Maddeleri'nin 3. maddesi uyarınca, bu nitelendirme tamamen uluslararası hukuka göre yapılır ve iç hukuktaki yasal durum bu süreci etkilemez. Yani bir devletin eylemi iç hukukuna uygun olsa bile, bir antlaşmayı veya örf-adet kuralını ihlal ediyorsa uluslararası haksız fiil sayılır.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası haksız fiilin kurucu unsurlarını hatırla.
İsnat edilebilirlik (subjektif unsur) ve yükümlülük ihlali (objektif unsur).
Sorumluluğun doğması için bu iki temel unsurun bir arada bulunması gerekir.
2
Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) 2001 Taslak Maddeleri'nin 3. maddesini (Nitelendirme Özerkliği) analiz et.
Bir fiilin haksız fiil olarak nitelendirilmesi sadece uluslararası hukuka tabidir.
Devletlerin iç hukuklarını kullanarak uluslararası yükümlülüklerinden kaçınmalarını engellemek temel bir ilkedir.
3
Zarar ve kusur kavramlarının genel sorumluluk rejimindeki yerini değerlendir.
Zarar ve kusur, her haksız fiil için mutlak kurucu unsurlar değildir.
Genel sorumluluk hukukunda (secondary rules), yükümlülüğün kendisinin ihlal edilmiş olması sorumluluğun doğması için yeterli görülebilir.

Anahtar Kavram

Nitelendirme Özerkliği (Autonomy of Characterization)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla