A Devleti vatandaşı olan bir lojistik uzmanı, ticari bir sözleşme görüşmesi için bulunduğu B Devleti'nde, çıkan bir tartışma sonucunda bir B Devleti vatandaşını kasten ağır şekilde yaralamıştır. Fiil B Devleti topraklarında gerçekleşmiş olmasına rağmen, A Devleti kendi ceza kanunları uyarınca failin kendi vatandaşı olması nedeniyle söz konusu olay üzerinde yargılama yetkisi olduğunu savunmaktadır.
Uluslararası hukukta devletin, kendi vatandaşının yurt dışında işlediği suçlar üzerinde sırf failin uyrukluğuna dayanarak kullandığı bu yargı yetkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- APasif Şahsilik İlkesi
- BMülkilik (Ülkesellik) İlkesi
- Aktif Şahsilik (Kişisel Yetki) İlkesiCevap
- DKoruma İlkesi
- EEvrensellik İlkesi
Cevap
Uluslararası hukukta devletin, kendi vatandaşının yurt dışında işlediği suçlar üzerinde failin uyrukluğuna dayanarak kullandığı yargı yetkisi Aktif Şahsilik (Kişisel Yetki) İlkesi olarak tanımlanır.
Aktif şahsilik (kişisel yetki) ilkesi, bir devletin kendi vatandaşları tarafından ülke dışında işlenen suçlar üzerinde, failin o devletle olan uyrukluk bağından dolayı yargı yetkisi tesis etmesini sağlar. Sorudaki senaryoda A Devleti, suçun kendi ülkesinde işlenmemesine rağmen failin kendi vatandaşı olması sebebiyle yetki kullandığı için bu ilke doğrudan uygulanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Aktif Şahsilik (Kişisel Yetki) İlkesi
İpuçları
1
Yargı yetkisi iddiasında bulunan devletin (A Devleti), fail ile olan bağına odaklanın.
2
Failin (suçu işleyenin) vatandaşlığına dayanan yetki türü ile mağdurun (zarar görenin) vatandaşlığına dayanan yetki türünü ayırt edin.
3
Fail 'aktif' bir öznedir, mağdur ise 'pasif' bir konumdadır. Failin vatandaşlığı söz konusu olduğunda cevap 'aktif' olan ilkedir.
Daha Fazla Pratik
Pasif şahsilik ilkesinin 'Lotus Davası'ndaki önemini ve Türkiye'nin bu konudaki tarihsel yaklaşımını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s