Soru

Zorluk: ZorSorumluluğun Kurucu Unsurları

Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) tarafından 20012001 yılında kabul edilen "Devletin Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerinden Doğan Sorumluluğu Taslak Maddeleri" ile kodifiye edilen genel sorumluluk rejimi uyarınca; bir devletin uluslararası sorumluluğunun doğması için gereken kurucu unsurlar ve bu rejimin hukuki niteliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Sorumluluğun doğması için bir davranışın devlete isnat edilebilir olması ve uluslararası bir yükümlülüğün ihlali yeterli olup; genel rejimde (tali kurallar seviyesinde) maddi bir zararın varlığı veya failin kusuru birer kurucu unsur olarak kabul edilmez.Cevap
  2. B
    Uluslararası sorumluluğun tekemmül edebilmesi için, ihlalden zarar gören kişilerin ilgili devletin iç hukuk yollarını tamamen tüketmiş olması, sorumluluğun doğması için gereken genel bir kurucu unsurdur.
  3. C
    Devlet görevlilerinin kendilerine tanınan yetkileri aşarak (ultra vires) gerçekleştirdikleri hukuka aykırı fiiller, devletin resmi talimatı dışında kaldığı için devlete isnat edilemez ve sorumluluk doğurmaz.
  4. D
    Uluslararası hukukta devletin sorumluluğu kural olarak bir "zarar sorumluluğu" olduğu için, maddi veya manevi bir zarar doğurmayan salt kural ihlalleri devletin uluslararası sorumluluğunu başlatmaya yetmez.
  5. E
    Devletin uluslararası hukuka aykırı bir fiili, eğer devletin hayati bir menfaatini korumak amacıyla (zaruret hali) işlenmişse, bu durum isnadiyet unsurunu ortadan kaldırdığı için sorumluluk hiç doğmaz.

Cevap

Uluslararası sorumluluğun doğması için isnadiyet ve ihlal yeterli olup, genel rejimde zarar veya kusur aranmaz.
Doğru ifade, ILC 20012001 Taslak Maddeleri'nin modern yaklaşımını yansıtır. Uluslararası sorumluluk, birincil kuralın ne olduğuna bakılmaksızın, bir davranışın devlete isnat edilmesi ve o davranışın bir yükümlülüğü ihlal etmesiyle (tali kural olarak) doğar. Bu genel rejimde maddi zarar veya kusur (kasıt/ihmal) kurucu birer şart olarak öngörülmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
ILC 20012001 Taslak Maddeleri'nin kapsamını belirle.
Bu metin "tali kuralları" (secondary rules) yani ihlal sonrası devreye giren mekanizmayı düzenler.
Sorumluluğun doğması için gereken genel şartları saptamak.
2
Kurucu unsurları analiz et.
Madde 22: Devlete isnat edilebilirlik (subjektif unsur) + Uluslararası yükümlülük ihlali (objektif unsur).
Sorumluluğun mevcudiyeti için asgari gereklilikleri bulmak.
3
Zarar ve kusur kavramlarını değerlendir.
ILC genel rejimde zararı ve kusuru (intent/fault) kurucu unsur olarak saymamıştır.
Çeldiricileri elemek.

Anahtar Kavram

Tali Kurallar ve Sorumluluğun Objektif Doğası

Alternatif Yöntem

Sorumluluğu bir denklem gibi düşünebilirsiniz: Sorumluluk = İsnadiyet + İhlal. Eğer seçeneklerde 'zarar' veya 'kusur' bu denkleme zorunlu olarak eklenmişse, genel rejim açısından o seçenek yanlıştır.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla