Uluslararası ilişkiler disiplininde indirgemeci (reductionist) yaklaşımlara karşı sistemik bir analiz düzeyi öneren Kenneth Waltz, devletlerin davranışlarını ve sistemik sonuçları açıklarken mikroekonomideki piyasa modelinden yararlanır. Bu analoji temelinde, Waltz'un güç dengesinin ( ) oluşumuna dair temel öngörüsü aşağıdakilerden hangisidir?
- AGüç dengesi, uluslararası sistemdeki anarşinin (kaos ve düzensizliğin) önüne geçmek için merkezi bir otorite kurulana kadar devletlerin geçici olarak başvurduğu bilinçli bir düzenleme aracıdır.
- BDevletler, sistem tarafından hayatta kalabilmek için güç maksimizasyonuna ve küresel hegemonya arayışına zorlanırlar; bu durum sistemik istikrarı sağlayan dengeleyici mekanizmaların oluşmasını imkansız kılar.
- CSistemin anarşik yapısı, devletleri 'kendi kendine yardım' (self-help) ilkesi doğrultusunda hareket etmeye zorlar; bu durum ise birimlerin işlevsel olarak farklılaşmasına (functional differentiation) yol açar.
- Güç dengesi, rasyonel ve bencil birimlerin niyetlerinden bağımsız olarak, sistemin kısıtlayıcı yapısı içerisinde etkileşime girmeleriyle kendiliğinden oluşan "istenmeyen" (unintended) bir sonuçtur.Cevap
- EYapısal realizm, sistemin yapısını dış politikanın doğrudan belirleyicisi (etkin sebep) olarak görür ve devletlerin tikel dış politika eylemlerini yapısal kısıtlar üzerinden deterministik olarak tahmin eder.
Cevap
Güç dengesi, rasyonel ve bencil birimlerin niyetlerinden bağımsız olarak, sistemin kısıtlayıcı yapısı içerisinde etkileşime girmeleriyle kendiliğinden oluşan istenmeyen bir sonuçtur.
Waltz'a göre uluslararası sistemin yapısı, rasyonel ve kendi güvenliğini düşünen birimlerin (devletlerin) etkileşimi sonucunda kendiliğinden oluşan bir yapıdır. Piyasa modelinde olduğu gibi, hiçbir devlet denge kurmak için yola çıkmasa bile, sistemin kısıtlayıcı ve 'seçici' doğası (rekabet ve sosyalleşme yoluyla), devletleri dengeleyici davranışlara iter ve sonuçta güç dengesi bir 'istenmeyen sonuç' olarak ortaya çıkar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Waltz'un Piyasa Analojisi ve Güç Dengesi Mekanizması
İpuçları
1
Waltz, güç dengesini devletlerin bir 'diplomatik tercihi' olarak mı yoksa sistemin 'doğal bir ürünü' olarak mı görür?
2
Mikroekonomide firmaların amacı kar elde etmektir; uluslararası sistemde devletlerin amacı ise hayatta kalmaktır. İki sistemde de denge, aktörlerin planlamadığı bir çıktı olarak oluşur.
3
Waltz, neorealizmi bir dış politika teorisi değil, bir uluslararası siyaset teorisi olarak tanımlar. Bu ayrım, yapının 'belirleyiciliği' ve 'tahmin gücü' ile ilgilidir.
Daha Fazla Pratik
Waltz'un 'sosyalleşme' ve 'rekabet' kavramlarının sistemik benzeşme üzerindeki etkilerini inceleyen bir soru çözülebilir.
Tahmini Süre:3m 0s