Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) tarafından hazırlanan tarihli "Devletin Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerinden Doğan Sorumluluğu" Taslak Maddeleri ile kodifiye edilen rejim, devletlerin birbirlerine karşı sahip oldukları somut hak ve yükümlülüklerden ziyade, bu yükümlülüklerin ihlali durumunda ortaya çıkan hukuki sonuçları düzenleyen "ikinci derece kurallar" ( ) üzerine inşa edilmiştir. Bu teorik çerçeve ve ilgili düzenlemeler ışığında, uluslararası sorumluluğun kurucu unsurları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Bir fiilin devlete isnat edilebilir olması ve uluslararası bir yükümlülüğü ihlal etmesi sorumluluğun doğması için kümülatif olarak yeterli olup; zarar ve kusur, ancak ihlal edilen birincil kuralın ( ) içeriğinde özel olarak öngörülmüşse sorumluluğun bir şartı haline gelir.Cevap
- BDevletin uluslararası sorumluluğu kural olarak sübjektif (kusur) esasına dayandığından, haksız fiilin varlığı için fiili işleyen devlet organının kast veya ağır ihmalinin ispat edilmesi her durumda kurucu bir zorunluluktur.
- CILC Taslak Maddeleri'ne göre "zarar", hukuka aykırı fiil ve isnadiyet unsurlarından bağımsız olarak, sorumluluk ilişkisinin kurulabilmesi için mutlaka varlığı gereken üçüncü bir genel kurucu unsurdur.
- DTaslak maddeler, uluslararası hukukta devletlerin uyması gereken temel maddi yükümlülükleri ve yasaklanan davranışları tanımlayan kapsamlı bir "birincil kurallar" ( ) metnidir.
- EBir fiilin uluslararası haksız fiil teşkil edip etmediği belirlenirken, uluslararası hukuk kurallarından önce ilgili devletin kendi iç hukukunun o fiile yüklediği hukuki vasıf kurucu bir ön şart olarak incelenmelidir.
Cevap
Sorumluluğun doğması için isnadiyet ve ihlalin yeterli olduğunu, zarar ve kusurun ise ancak birincil kuralın içeriğinde yer alıyorsa şart olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru olan ifade, ILC Taslak Maddeleri'nin temel felsefesini yansıtmaktadır. Madde 'ye göre, bir davranışın devlete isnat edilebilir olması ve o davranışın devletin uluslararası bir yükümlülüğünü ihlal etmesi haksız fiilin oluşumu için kümülatif ve yeterli iki unsurdur. Zarar veya kusur gibi unsurlar, genel birer şart olmaktan ziyade, ihlal edilen somut kuralın (birincil kural) tanımında yer alıyorsa (örneğin çevre kuralında zarar şartı veya soykırım sözleşmesinde kast şartı gibi) sorumluluğun bir parçası haline gelirler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İkinci Derece Kurallar ve Sorumluluğun Objektif Unsurları
Daha Fazla Pratik
İsnadiyet kurallarını (organların fiilleri, yetki aşımı vb.) inceleyerek sorumluluk sürecinin nasıl işletildiğini derinleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s