Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Antlaşmalar

19691969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi çerçevesinde, iki taraflı bir antlaşmanın taraflarından birinin gerçekleştirdiği 'esaslı ihlal' (materialmaterial breachbreach) karşısında zarar gören diğer tarafın sahip olduğu yetkilerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İhlalin gerçekleştiği andan itibaren antlaşma herhangi bir bildirim veya işleme gerek kalmaksızın kendiliğinden (ipsoipso factofacto) sona ermiş sayılır.
  2. Zarar gören taraf, bu ihlali gerekçe göstererek antlaşmayı tamamen veya kısmen sona erdirme ya da uygulamasını askıya alma hakkına sahiptir.Cevap
  3. C
    İhlal edilen hükmün mutlaka bir emredici hukuk kuralı (jusjus cogenscogens) niteliğinde olması durumunda antlaşmanın askıya alınması talep edilebilir.
  4. D
    Zarar gören tarafın antlaşmayı sona erdirebilmesi için öncelikle Uluslararası Adalet Divanı'ndan ihlalin varlığına dair bağlayıcı bir karar alması zorunludur.
  5. E
    Esaslı ihlal gerekçesiyle işlem yapılabilmesi için uyuşmazlığın öncelikle arabuluculuk gibi diplomatik çözüm yollarıyla sonuçlandırılamamış olması şarttır.

Cevap

İki taraflı bir antlaşmada esaslı ihlal gerçekleştiğinde, zarar gören tarafın antlaşmayı tamamen veya kısmen sona erdirme ya da askıya alma hakkına sahip olması doğru cevaptır.
Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 60.60. maddesi uyarınca, iki taraflı bir antlaşmada bir tarafın antlaşmanın konu ve amacı bakımından vazgeçilmez nitelikteki bir hükmünü ihlal etmesi (esaslı ihlal), diğer tarafa bu ihlali gerekçe göstererek antlaşmayı tamamen veya kısmen sona erdirme ya da askıya alma yetkisi tanır.

Adım Adım Çözüm

1
Esaslı ihlal kavramının kapsamını belirleyin.
19691969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi Madde 60/360/3'e göre esaslı ihlal; sözleşmenin izin vermediği bir reddetme veya antlaşmanın konu ve amacı için vazgeçilmez bir hükmün ihlalidir.
İhlalin hukuki sonuçlarını belirlemek için öncelikle ihlalin 'esaslı' nitelikte olup olmadığı saptanmalıdır.
2
İki taraflı antlaşmalardaki hukuki sonucu tespit edin.
Sözleşmenin 60/160/1. maddesi uyarınca, iki taraflı bir antlaşmada bir tarafın esaslı ihlali, diğer tarafa antlaşmayı sona erdirme (terminationtermination) veya askıya alma (suspensionsuspension) hakkı verir.
Bu yetki, zarar gören devlete sözleşmesel dengenin bozulması durumunda haksız bir yükümlülük altında kalmama imkânı tanır.
3
İşlemin usulünü değerlendirin.
Antlaşma kendiliğinden sona ermez; zarar gören tarafın bu yönde bir irade beyanı veya bildirimi gereklidir.
Uluslararası hukukta devlet iradesi esastır; zarar gören taraf antlaşmayı devam ettirmeyi veya sadece askıya almayı da tercih edebilir.

Anahtar Kavram

Esaslı İhlal (Material Breach)

İpuçları

1
Antlaşmanın 'konu ve amacı' için hayati bir hükmün çiğnenmesi durumunda haksızlığa uğrayan tarafın ne yapabileceğini düşünün.
2
19691969 Viyana Sözleşmesi Madde 6060'da düzenlenen 'sona erdirme' (terminationtermination) veya 'askıya alma' (suspensionsuspension) haklarını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Çok taraflı antlaşmalarda 'esaslı ihlal' durumunda 'özel olarak etkilenen devlet' ile 'diğer tüm devletlerin oybirliği' arasındaki yetki farkını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla