Devleti, Devleti ile akdettiği sınır ötesi suların korunmasına dair bir antlaşmayı ihlal ederek, ortak sınır üzerindeki bir göle yüksek miktarda kimyasal atık boşaltmıştır. Bu eylem sonucunda, sadece o göl ekosisteminde yaşayan endemik bir balık türü biyolojik olarak tamamen yok olmuştur. Olayın hemen ardından Devleti'nin üst düzey hükümet yetkilileri, bu kirliliğin bilinçli bir strateji olduğunu ve Devleti'nin çevresel hassasiyetlerinin "gülünç" olduğunu belirten kışkırtıcı resmî beyanlarda bulunmuştur.
Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun (UHK) 2001 tarihli "Devletlerin Uluslararası Hukuka Aykırı Fiillerinden Doğan Sorumluluğu" metni uyarınca, bu uyuşmazlığın onarımı () ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?
- Yok olan türün geri getirilmesi biyolojik olarak imkansız olduğundan 'restitutio in integrum' yoluna gidilemez; bu durumda maddi zarar 'tazminat', kışkırtıcı açıklamaların yarattığı manevi zarar ise 'tarziye' ile giderilmelidir.Cevap
- BUluslararası hukukta 'restitutio in integrum' her durumda mutlak bir önceliğe sahip olduğundan, biyolojik imkansızlık söz konusu olsa dahi Devleti benzer bir türü göle yerleştirerek eski hale getirme yükümlülüğünü yerine getirmek zorundadır.
- CMeydana gelen kirlilik ve kışkırtıcı beyanlar tek bir hukuka aykırı fiilin parçası olduğu için Devleti, hem çevresel kayıplar hem de devlet onuruna yönelik saldırılar için sadece 'tazminat' (para ile ödeme) talep edebilir.
- D'Tarziye' (satisfaction) sadece maddi zararın tazminatla tamamen karşılanamadığı durumlarda başvurulan bir mali tamamlayıcıdır; bu nedenle resmî açıklamalar için ayrı bir onarım yöntemi olarak işletilemez.
- EHükümet yetkililerinin yaptığı kışkırtıcı açıklamalar fiziksel bir eylem teşkil etmediği için uluslararası sorumluluk doğurmaz; bu durumda onarım yükümlülüğü sadece göldeki kirlilikle sınırlıdır.
Cevap
Biyolojik imkansızlık nedeniyle eski hale getirmenin uygulanamayacağını, maddi zararın tazminatla, manevi zararın ise tarziye ile onarılması gerektiğini belirten seçenek doğrudur.
Onarım hiyerarşisinde 'restitutio in integrum' birincil olsa da, olayda türün yok olması maddi imkansızlık yarattığından bu yöntem devre dışı kalır. Bu durumda maddi zarar tazminatla giderilirken, devletin saygınlığına yönelik kışkırtıcı beyanlar gibi manevi zararlar UHK 2001 çerçevesinde tarziye (satisfaction) ile onarılmalıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Onarım Yöntemlerinin Hiyerarşisi ve Uygulama Koşulları
Daha Fazla Pratik
UHK 2001 metnindeki 'restitutio', 'compensation' ve 'satisfaction' maddelerini (34-37) tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 30s