Ardıç Devleti vatandaşı olan bir siber güvenlik uzmanı, Ladin Devleti'nde bulunduğu sırada bu devletin kritik altyapı sistemlerine yönelik bir siber saldırı gerçekleştirmiş ve ardından kendi ülkesine sığınmıştır. Ladin Devleti'nin iade talebi, Ardıç Devleti tarafından 'kendi vatandaşını iade etmeme' ilkesi uyarınca reddedilmiş; ancak ilgili şahıs hakkında Ardıç Devleti mahkemelerinde, fiilin her iki ülkede de suç teşkil etmesi gerekçesiyle dava açılmıştır.
Buna göre, Ardıç Devleti'nin kendi vatandaşı tarafından yurt dışında işlenen bir suç nedeniyle yargılama yetkisi kullanması, uluslararası hukukta aşağıdaki yetki ilkelerinden hangisi ile açıklanır?
- APasif şahsilik ilkesi
- BKoruma (güvenlik) ilkesi
- Aktif şahsilik (kişisel yetki) ilkesiCevap
- DEvrensellik ilkesi
- EMülkilik (ülkesellik) ilkesi
Cevap
Ardıç Devleti'nin yargı yetkisi, failin kendi vatandaşı olması nedeniyle 'Aktif Şahsilik İlkesine' dayanmaktadır.
Aktif şahsilik (kişisel yetki) ilkesi, bir devletin kendi vatandaşları üzerinde, suçun işlendiği yer neresi olursa olsun yargı yetkisi kullanabilmesini sağlar. Senaryoda fail Ardıç Devleti vatandaşıdır ve suç Ladin Devleti'nde işlenmiştir. Ardıç Devleti'nin kendi vatandaşını iade etmeyip kendisinin yargılaması, uluslararası hukuktaki 'ya iade et ya yargıla' (aut dedere aut judicare) kuralının aktif şahsilik ilkesiyle birleşmesinden doğan tipik bir uygulamadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Aktif Şahsilik İlkesi (Nationality Principle - Active)
Daha Fazla Pratik
Vatandaşın iade edilmemesi kuralının anayasal düzlemdeki etkileri ile Türk Ceza Kanunu Madde 11'deki 'yabancı ülkede vatandaş tarafından işlenen suç' hükmünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s