Kenneth Waltz, 1979 tarihli "Uluslararası Siyaset Teorisi" (Theory of International Politics) eserinde, kuramının bir "dış politika teorisi" (theory of foreign policy) değil, bir "uluslararası siyaset teorisi" olduğunu vurgular. Waltz'a göre bir teori, ancak sistemik düzeydeki süreklilikleri ve kısıtlamaları açıkladığında bilimsel bir nitelik kazanır. Bu bağlamda Waltz, sistemik yapının tekil devletlerin spesifik kararlarını tahmin etmek için yeterli olmadığını savunur. Buna göre Waltz'un bu ayrımı yaparak kuramını bir dış politika teorisi olmaktan çıkarmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- ADevletlerin rasyonel aktörler olarak her zaman mutlak kazançlarını maksimize eden dış politika kararları aldığına inanması
- Sistemik yapının devlet davranışlarını kesin olarak belirlemek (determine) yerine, sadece kısıtlayıcı ve yönlendirici (constrain and dispose) bir etkiye sahip olmasıCevap
- CDış politikanın, sistemin anarşik yapısından ziyade liderlerin psikolojik ve bireysel özellikleri üzerinden bilimsel olarak açıklanabileceğini savunması
- DUluslararası sistemin anarşik yapısının, devletlerin iç siyasal ve toplumsal süreçlerini tamamen hükümsüz kıldığını iddia etmesi
- EDevletlerin ideolojik ve rejimsel farklılıklarının, sistemik sonuçlar üzerinde yapısal kısıtlamalardan daha büyük bir açıklayıcı güce sahip olduğunu düşünmesi
Cevap
Sistemik yapının devlet davranışlarını kesin olarak belirlemek yerine, sadece kısıtlayıcı ve yönlendirici bir etkiye sahip olması
Waltz'un temel argümanı, sistemik yapının bir 'kısıtlayıcı' (constraining) ve 'teşvik edici' (disposing) güç olduğudur. Yapı, birimlerin (devletlerin) her bir spesifik dış politika tercihini (örneğin bir devletin neden bir diğeriyle tam o anda ittifak kurduğunu) tek başına açıklayamaz; bunun yerine sistemin genel sonuçlarını ve devletlerin neden birbirine benzer davranışlar (dengeleme gibi) sergileme eğiliminde olduğunu açıklar. Bu nedenle Waltz, kuramını tekil olayları açıklayan bir dış politika teorisi değil, sistemin işleyişini açıklayan bir uluslararası siyaset teorisi olarak tanımlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sistemik Teorinin Sınırları ve Kısıtlayıcılık Varsayımı