Uluslararası hukukta bir antlaşmanın belirli hükümlerinin sakatlığı veya geçersizliği iler… — KPSS Uluslararası İlişkiler

Uluslararası hukukta bir antlaşmanın belirli hükümlerinin sakatlığı veya geçersizliği ileri sürülürken "antlaşmanın bölünebilirliği" ( $separability$ ) kuralının uygulanabilirliğiyle ilgili $1969$ tarihli Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Eğer geçersizlik nedeni bir emredici hukuk kuralı ( $jus$ $cogens$ ) ile çatışma ise, antlaşmanın hükümlerinin birbirinden ayrılmasına izin verilmez ve antlaşma bütünüyle geçersiz sayılır.Cevap
B
Hata ( $error$ ) veya hile ( $fraud$ ) gibi irade fesadı hallerinde, geçersizlik iddiası her zaman antlaşmanın tamamını kapsamak zorundadır ve hükümlerin ayrılmasına hukuken izin verilmez.
C
Bir devlet temsilcisinin şahsen tehdit edilmesi ( $coercion$ ) sonucunda akdedilen bir antlaşmada, mağdur devlet sadece tehdit içeren hükümlerin geçersizliğini ileri sürerek antlaşmanın geri kalanını koruyabilir.
D
Antlaşmanın bölünebilmesi için, geçersiz sayılan hükümlerin kabul edilmesinin, diğer tarafın antlaşmayla bağlanma rızası için temel bir esas teşkil etmesi şartı aranır.
E
Antlaşmanın bölünebilirliği ilkesi sadece iki taraflı antlaşmalarda uygulanabilir, çok taraflı antlaşmalarda antlaşmanın bütünlüğü bozulamaz.

Cevap

Antlaşmanın emredici bir hukuk kuralına (

jus

cogens

) aykırı olması durumunda hükümlerin birbirinden ayrılmasına izin verilmez ve antlaşma bütünüyle geçersiz kabul edilir.

Doğru ifade, antlaşmanın bir emredici hukuk kuralı (

jus

cogens

) ile çatışması durumunda bölünebilirlik ilkesinin uygulanamayacağını ve antlaşmanın bütünüyle geçersiz kabul edileceğini belirtmektedir.

1969

Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin

44/5.

maddesi; temsilcinin zorlanması (

51

), devletin zorlanması (

52

) ve emredici kurallara aykırılık (

53

) hallerinde antlaşmanın hükümlerinin birbirinden ayrılmasına izin vermez. Bu durumlarda antlaşma bütünüyle batıldır.

Adım Adım Çözüm

Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin

44.

maddesindeki genel kuralı hatırla.

Kural olarak geçersizlik antlaşmanın tamamını kapsar, ancak belirli şartlarla bölünebilirlik (

separability

) mümkündür.

Antlaşmanın geri kalan hükümlerinin korunup korunamayacağını belirlemek için hukuki temeli saptamak gerekir.

Bölünebilirliğin yasak olduğu mutlak butlan hallerini tespit et.

Zorlama (

51-52.

maddeler) ve emredici kurallara aykırılık (

53.

madde) durumlarında bölünebilirlik yasaktır.

Bu ihlaller kamu düzenini ilgilendiren ağır sakatlıklar olduğu için antlaşmanın kısmen bile olsa ayakta kalmasına izin verilmez.

Seçenekleri bu hukuki çerçevede değerlendir.

Emredici kurala aykırılık durumunda antlaşmanın bütünüyle geçersiz sayılacağını belirten ifadenin doğru olduğu onaylanır.

Sözleşmenin

44/5.

fıkrası bu durumu açıkça emretmektedir.

Anahtar Kavram

Antlaşmaların Bölünebilirliği (Separability)

İpuçları

Hangi geçersizlik hallerinin antlaşmayı 'bütünüyle' etkilediğini, hangilerinde ise 'kısmi' iptalin mümkün olduğunu düşünün.

Emredici kurallar (

jus

cogens

) ve kuvvet kullanma tehdidi gibi durumlar, antlaşmanın bölünebilirliğine izin verilmeyecek kadar ağır ihlallerdir.

Daha Fazla Pratik

Antlaşmaların geçersizliği (invalidity) ile sona ermesi (termination) arasındaki farkları ve her iki durumda bölünebilirlik kurallarının nasıl değiştiğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru