Soru

Zorluk: KolayUluslararası Antlaşmalar

Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’nın 102.102. maddesi uyarınca, üye devletler tarafından akdedilen bir uluslararası antlaşmanın Birleşmiş Milletler Sekreterliğine tescil (kayıt) edilmemesinin temel hukuki sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Antlaşmanın taraflar arasındaki bağlayıcılığının kendiliğinden sona ermesi
  2. B
    Antlaşmanın emredici bir kurala (jusjus cogenscogens) aykırı kabul edilerek batıl hale gelmesi
  3. Antlaşmanın Birleşmiş Milletler organları nezdinde ileri sürülememesiCevap
  4. D
    Antlaşmanın sadece tescil işlemini yapan taraf devlet bakımından hak doğurması
  5. E
    Antlaşmanın yürürlüğe giriş tarihinin tescil anına kadar ertelenmesi

Cevap

Birleşmiş Milletler Şartı'nın 102. maddesi gereğince, tescil edilmeyen bir antlaşma Birleşmiş Milletler organları (Uluslararası Adalet Divanı, Güvenlik Konseyi vb.) önünde ileri sürülemez.
Birleşmiş Milletler Şartı’nın 102.102. maddesinin 2.2. fıkrasına göre; tescil edilmemiş bir antlaşmaya taraf olanlar, bu antlaşmayı Birleşmiş Milletler’in hiçbir organı (Uluslararası Adalet Divanı dahil) önünde ileri süremezler. Bu hüküm, devletleri antlaşmalarını şeffaf bir şekilde kayıt ettirmeye zorlamak için getirilmiş özel bir yaptırımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki dayanağın belirlenmesi
BM Şartı Madde 102102 hükümleri esas alınır.
Uluslararası antlaşmaların tescili ve tescil edilmemesinin yaptırımı bu maddede düzenlenmiştir.
2
Tescil işleminin amacının analizi
Gizli diplomasiyi önlemek ve antlaşmaları kamuoyuna açıklamak amaçlanır.
Tescil, antlaşmanın uluslararası toplum tarafından bilinirliğini sağlar.
3
Yaptırımın türünün tespit edilmesi
Yaptırım 'ileri sürülemezlik' (noninvocabilitynon-invocability) ile sınırlıdır.
Tescil edilmeyen antlaşma taraflar arasında geçerli kalsa da BM mekanizmaları içinde resmiyet kazanamaz.

Anahtar Kavram

BM Şartı Madde 102102 ve Antlaşmaların Tescili

İpuçları

1
Birleşmiş Milletler Şartı'ndaki bu kuralın amacı gizli antlaşmaların yapılmasını engellemektir.
2
Yaptırım, antlaşmanın geçerliliğini değil, Uluslararası Adalet Divanı gibi kurumlar önündeki statüsünü etkiler.

Daha Fazla Pratik

Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nde yer alan antlaşmaların geçersizlik hallerini (hata, hile, jus cogens'e aykırılık) tekrar ederek yaptırımlar arasındaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla