Soru

Zorluk: Çok zorArabuluculuk

Uluslararası hukukta uyuşmazlıkların barışçıl çözüm yollarından biri olan arabuluculuk yönteminin işleyişi, üçüncü tarafın sürece katılım düzeyi ve bu yöntemin diğer diplomatik çözüm yollarından farkları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Arabuluculukta üçüncü tarafın rolü sadece tarafları müzakere masasına oturtmakla sınırlı olup, uyuşmazlığın esasına yönelik somut bir çözüm planı sunması yöntemin sınırlarını aşar.
  2. Uyuşmazlığın tarafı olmayan bir devletin uyuşmazlık içindeki taraflara yönelik arabuluculuk teklifi, uyuşmazlığın taraflarınca dostane olmayan bir eylem (unfriendly act) olarak nitelendirilemez.Cevap
  3. C
    Arabuluculuk süreci, tarafların uyuşmazlık başında verdiği rıza uyarınca, sonunda arabulucu tarafından verilen ve tarafları hukuken bağlayan bir karar ile sonuçlanır.
  4. D
    Arabuluculuk, uyuşmazlığın sadece maddi vakıalarını tespit eden bağımsız bir uzlaştırma komisyonunun hazırladığı raporun taraflara tebliğ edilmesiyle işleyen kurumsal bir süreçtir.
  5. E
    Dostça girişimde üçüncü taraf müzakerelere aktif olarak katılıp çözüm taslakları hazırlarken, arabuluculukta üçüncü tarafın rolü pasif bir kolaylaştırıcı ile sınırlıdır.

Cevap

Uyuşmazlık tarafları dışındaki bir devletin sunduğu arabuluculuk teklifi, uluslararası hukukta dostane olmayan bir eylem (unfriendly act) olarak kabul edilemez.
Uluslararası hukukta arabuluculuk, uyuşmazlığın tarafları arasındaki iletişimi sağlamanın ötesine geçerek, üçüncü tarafın somut çözüm önerileri sunduğu bir yöntemdir. Bu yöntemin en önemli özelliklerinden biri de uyuşmazlığın tarafı olmayan bir devletin arabuluculuk teklif etmesinin bir 'dostane olmayan eylem' (unfriendly act) olarak nitelendirilemeyeceğidir. Bu kural, uyuşmazlıkların barışçıl çözümü için devletleri teşvik etmeyi amaçlayan 1907 Lahey Sözleşmesi ile güvence altına alınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Arabuluculuğun diplomatik karakterini belirleme
Arabuluculuğun siyasi/diplomatik bir yöntem olduğu ve bağlayıcı bir yargı yetkisi içermediği saptanır.
Yöntemi tahkim gibi hukuki yollardan ayırmak için gereklidir.
2
Üçüncü tarafın müdahale derecesini analiz etme
Arabulucunun, dostça girişimden farklı olarak uyuşmazlığın esasına dair öneri sunduğu teyit edilir.
Dostça girişim ile arabuluculuk arasındaki temel farkı anlamak için gereklidir.
3
Lahey Sözleşmeleri ve uluslararası teamül kurallarını hatırlama
Üçüncü bir devletin uyuşmazlığa barışçıl çözüm için yaptığı teklifin, bir iç işlerine müdahale veya düşmanca tavır sayılmayacağı kuralı anımsanır.
Sorudaki teknik hukuk bilgisini doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Arabuluculuğun Aktif Rolü ve Dostane Teklif Niteliği
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla